Pekindagi Tyananmen maydoni atrofida xavfsizlik choralari kuchaytirilgan va ijtimoiy tarmoqlarda maxsus parad yoki yirik tadbir haqida mish-mishlar tarqalmoqda. Xitoy AQSh prezidenti Donald Trampni kutib olishga tayyorlanmoqda.
Tashrif davomida muzokaralar, ziyofat va Osmon ibodatxonasiga tashrif rejalashtirilgan. Tramp va Si Szinpin dunyoning ikki qudratli yetakchisi sifatida uchrashadi, bu uchrashuv yillar davomidagi eng muhim voqealardan biri bo‘lishi kutilmoqda.
AQSh rejimi bilan Xitoy o‘rtasidagi munosabatlar Tramp uchun uzoq vaqt past ustuvorlikka ega edi, chunki u Eron bilan urush, G‘arbiy yarimshardagi harbiy operatsiyalar va ichki muammolarga e’tibor qaratgan. Ammo bu hafta vaziyat o‘zgaradi: global savdo, Tayvan bo‘yicha keskinlik va yuqori texnologiyalar sohasidagi raqobat xavf ostida.
Iqtisodiy jihatdan, AQSh bilan savdo urushi va Erondagi mojaro Si Szinpin uchun yomon yangilik bo‘lishi mumkin, ammo siyosiy jihatdan bu uning qo‘lini kuchaytiradi. Xitoy tinchlikparvar sifatida maydonga chiqmoqda va Pokiston bilan birgalikda Eron urushida vositachilik qilmoqda.
Xitoy iqtisodiyoti sekin o‘sish va yuqori ishsizlik bilan kurashmoqda. Neft narxining oshishi ishlab chiqarish xarajatlarini 20 foizga oshirdi. Xitoy neft zaxiralari va qayta tiklanadigan energiyadagi yetakchiligi tufayli yoqilg‘i inqirozidan himoyalangan, ammo urush eksportga bog‘liq iqtisodiyotga zarar yetkazmoqda.
Tayvan masalasi muzokaralarning asosiy mavzusi bo‘ladi. AQSh rejimi o‘tgan yili Tayvanga 11 milliard dollarlik qurol sotgan, bu Xitoyni g‘azablantirgan. Tramp esa Tayvanni himoya qilishga tayyor emasligini bildirgan. Xitoy Tayvan atrofida harbiy bosimni kuchaytirmoqda.
Savdo urushi 2025-yilda keskinlashgan, Tramp tariflarni 100 foizdan oshirgan. Xitoy noyob yer metallari eksportini cheklab javob qaytargan. Muzokaralar davomida Tramp qishloq xo‘jaligi mahsulotlari xaridini oshirishni talab qiladi, Xitoy esa savdo tekshiruvlaridan voz kechishni so‘raydi.
Texnologiya sohasida Xitoy sun’iy intellekt va robototexnikaga katta sarmoya kiritmoqda. AQSh rejimi Xitoyni texnologiyalarni o‘g‘irlashda ayblaydi. DeepSeek kabi kompaniyalar AQSh AI modellarini o‘g‘irlaganlikda gumon qilinmoqda. Xitoy noyob yer metallari bo‘yicha o‘z ta’siridan foydalanishi mumkin.
Tashrif ikki kun davom etadi va kelishuvlarga erishish uchun vaqt kam bo‘lsa-da, bu uchrashuv ikki superkuch o‘rtasidagi munosabatlar traektoriyasini belgilashi mumkin.
Source: www.bbc.com