Fransiya Prezidenti Emmanuel Makron Keniyadagi “Africa Forward” sammitida Afrika qit’asiga 23 milliard yevro (27 milliard dollar) sarmoya kiritilishini e’lon qildi.
Makron dushanba kuni Afrika va Fransiya “teng huquqli hamkorlik” munosabatlariga ega ekanini ta’kidlab, fransuz kompaniyalarining xususiy va davlat mablag‘lari hisobidan 14 milliard yevro, afrikalik korxonalar tomonidan esa 9 milliard yevro sarmoya kiritilishini ma’lum qildi. Bu mablag‘lar energiya o‘tish, qishloq xo‘jaligi va sun’iy intellekt sohalariga yo‘naltiriladi.
Makronning so‘zlariga ko‘ra, ushbu sarmoyalar Fransiya va Afrikada 250 ming ish o‘rni yaratadi. Ikki kunlik sammit – Fransiyaning ingliz tilidagi Afrika davlatida o‘tkazilgan birinchi tadbiri – dushanba kuni boshlandi.
“Biz bu yerga faqat Afrika qit’asiga sarmoya kiritish uchun kelganimiz yo‘q – bizga afrikalik yirik biznes rahbarlari Fransiyaga sarmoya kiritishlari kerak”, dedi Makron Nayrobidagi kongress-markazida 30 dan ortiq Afrika davlatlari, jumladan frankofon mamlakatlar rahbarlariga.
“Aynan shu munosabatlar asosini tashkil etadi, endi hech qanday to‘siqlarsiz”, dedi Makron. Sammit Fransiyaning qit’adagi sobiq mustamlakalari bilan aloqalari susaygan bir paytda ingliz tilidagi Afrika davlatlari bilan hamkorlikni mustahkamlashga urinishi sifatida baholanmoqda.
Afrikaning eng boy odami, nigeriyalik sanoatchi Aliko Dangote, shuningdek, TotalEnergies va Orange kabi yetakchi fransuz firmalari rahbarlari tadbirda qatnashdi. Fransiyaning CMA CGM yuk tashish guruhi Keniyaning Mombasa portidagi terminalni modernizatsiya qilish uchun 700 million yevro sarmoya kiritish majburiyatini oldi.
Ko‘pchilik sammit Fransiyaning Afrikadagi ta’siri pasaygan, fransuz qo‘shinlari sobiq mustamlakalardan chiqishga majbur bo‘lgan bir paytda o‘tkazilayotganini ta’kidlamoqda. Makron Fransiyaning Afrika bilan aloqalarini yangilashga intilmoqda, u qit’ani “yaxlit” deb biladi va Yevropani Xitoy yoki AQShdan ko‘ra ishonchli savdo sherigi sifatida ko‘rsatishga harakat qilmoqda.
Sammit oldidan Makron Parijdagi The Africa Report jurnaliga mustamlakachilikni endi Afrikaning barcha muammolari uchun ayblab bo‘lmasligini aytdi. “Mustaqillikdan keyingi yetmish yillikni barcha mas’uliyatdan ozod qilmasligimiz kerak”, dedi u, afrikalik rahbarlarni boshqaruvni yaxshilashga chaqirib.
Sammitda Makron mustamlakachilik davrida talon-taroj qilingan Afrika san’at asarlarini qaytarish jarayoni “to‘xtatib bo‘lmas” tus olganini aytdi. Fransiya parlamenti o‘tgan hafta hukumatinining talon-taroj qilingan Afrika madaniy buyumlarini qaytarishiga yo‘l ochadigan qonunni qabul qildi.
Ko‘plab Afrika davlatlari, ayniqsa Sahel mintaqasida, xorijiy harbiy kuchlarni qisqartirish yoki chiqarib yuborish bilan band bo‘lgan bir paytda, Keniya o‘sib borayotgan xalqaro harbiy mavjudlikka mezbonlik qilmoqda. Sammitdan bir oy oldin 800 ga yaqin fransuz askari harbiy kema bilan Keniyaga yetib kelgan edi.
Keniya Prezidenti Uilyam Ruto Fransiya bilan munosabatlarini yuqori baholab, “Biz endi yordam va kreditlar nuqtai nazaridan emas, balki sarmoya va Afrikaning taklif qiladigan narsalari nuqtai nazaridan o‘ylashimiz kerak”, dedi.
Source: www.aljazeera.com