Xitoy rahbari Si Szinpin AQSh prezidenti Donald Tramp bilan yuqori darajadagi sammitda uchrashishga tayyorlanmoqda. Uchrashuv Eron urushi fonida bo‘lib o‘tadi va asosiy mavzular Tayvan, AQSh tariflari va ikki tomonlama munosabatlarni barqarorlashtirish bo‘ladi.

Tramp 2017-yildan beri Xitoyga ilk bor tashrif buyurayotgan bo‘lib, uch kunlik safar chorshanba kuni kechqurun boshlanadi. Si Szinpin esa Tayvan masalasida qat’iy pozitsiyani egallagan – Pekin orolni o‘z hududining ajralmas qismi deb hisoblaydi.

AQSH 1979-yilgi Tayvan munosabatlari to‘g‘risidagi qonunga muvofiq orolni harbiy jihatdan qo‘llab-quvvatlab kelmoqda. Kongress tomonidan ma’qullangan 14 milliard dollarlik qurol-yarog‘ paketi hali Tramp tomonidan tasdiqlanishi kerak. Pekin esa Vashingtondan ushbu savdolarni to‘xtatishni talab qilmoqda.

Tahlilchilarning fikricha, Si Szinpin Trampni Tayvanga qurol yetkazib berishni kamaytirishga ishontirishga harakat qiladi. Agar Tramp bu borada yon bersa, u Ronald Reygan davridan beri davom etayotgan siyosatni buzgan bo‘ladi.

Ikki tomonlama munosabatlarda savdo urushi ham muhim o‘rin tutadi. O‘tgan 18 oy ichida AQSh va Xitoy bir-biriga qarshi tariflar joriy qildi, ular 100 foizdan oshdi. May oyida tomonlar bir yillik tanaffusga kelishib oldi, ammo ba’zi cheklovlar saqlanib qoldi.

AQSh so‘nggi oyda Xitoy kompaniyalariga qarshi yangi sanksiyalar kiritdi, jumladan Eron neftini sotib olgan neftni qayta ishlash zavodlari va Tehronning dron va raketalar ishlab chiqarishiga yordam bergan kompaniyalar. Bunga javoban Pekin o‘z kompaniyalariga AQSh sanksiyalariga e’tibor bermaslikni buyurdi.

Eron urushi sammitda muhim mavzu bo‘ladi. Xitoy mojarodan iqtisodiy zarar ko‘rgan bo‘lsa-da, asosan vositachi rolini o‘ynashni afzal ko‘radi. Si Szinpin Tramp bilan suhbatda muzokaralar va keng qamrovli sulhga chaqirishi kutilmoqda.

Source: www.aljazeera.com