AQSh prezidenti Donald Tramp Pekinda Xitoy rahbari Si Szinpin bilan yuqori darajadagi muzokaralarni boshladi. Uch kunlik sammit davomida Eron urushi, savdo tariflari va Tayvan masalalari muhokama qilinishi kutilmoqda.

Tramp Pekindagi nutqida Xitoyni AQSh biznesiga "ochilishga" chaqirdi. U Truth Social’da Xitoy rahbarini "favqulodda hurmatga sazovor lider" deb atab, amerikalik tadbirkorlarga bozor ochishni so‘radi.

Savdo masalalari kun tartibidagi asosiy mavzulardan biri bo‘ladi. O‘tgan yili Tramp global tarif urushini boshlagan edi, ammo Xitoy noyob yer metallari eksportini cheklash bilan tahdid qilganidan keyin tariflar pasaytirilgan edi. Ikkala tomon ham yanada uzoq muddatli kelishuvga erishishga intilmoqda.

Tayvan masalasi Pekin uchun qizil chiziq hisoblanadi. AQSh siyosati rasman Tayvan mustaqilligini "qo‘llab-quvvatlamaydi", ammo Xitoy AQShdan faol "qarshilik" talab qilmoqda. Tramp Tayvanga qurol sotishni muhokama qilishini aytdi, bu esa an’anaviy "strategik noaniqlik" siyosatidan voz kechish sifatida baholanmoqda.

Sun’iy intellekt raqobati ham muhim mavzu. Xitoy eng ilg‘or chiplarga ega bo‘lishni xohlaydi, hozirda ularni Nvidia ishlab chiqaradi. Nvidia rahbari Jensen Huang Trampning biznes delegatsiyasi tarkibida Pekinda.

Muzokaralarga tayyorgarlik ko‘rish uchun AQSh moliya vaziri Skott Bessent va Xitoy bosh vaziri o‘rinbosari Xe Lifeng Seulda uch soatlik uchrashuv o‘tkazdi. Ikkala tomon ham muzokaralar "ochiq, chuqur va konstruktiv" bo‘lganini ma’lum qildi.

Ekspertlarning fikricha, sammit asosan "tavakkalchilikni boshqarish" xarakteriga ega bo‘lib, Xitoy Eron mojarosida vositachi rolini o‘ynashi mumkin. Bu, ayniqsa, Hormuz bo‘g‘ozidagi blokada tufayli energiya inqirozi fonida muhim.

Trampning delegatsiyasi tarkibida oila a’zolari, maslahatchilar va yirik biznes rahbarlari, jumladan, Nvidia, Apple va SpaceX vakillari bor. Ular Xitoy bozoriga kirish imkoniyatlarini kengaytirishga umid qilmoqda.

Source: www.dw.com