Yaponiya jamiyatida kechayotgan o'zgarishlar tufayli keksa yoshdagi odamlar tobora ko'proq yolg'izlikka mahkum bo'lib, 'yolg'iz o'lim' (kodokushi) holatlari soni ortib bormoqda. Hukumat va politsiya tomonidan aprel oyining oxirida e'lon qilingan statistik ma'lumotlarga ko'ra, 2025-moliya yilida (31-martgacha) Yaponiyada 76 941 kishi yolg'izlikda vafot etgan. Bu o'tgan yilga nisbatan 921 holatga ko'pdir.
Mutasaddilarning hisob-kitoblariga ko'ra, ushbu 'yolg'iz o'lim'larning 22 222 tasi 'koritsushi' deb ataladigan holatlar bo'lib, jasad kamida sakkiz kun davomida topilmagan. 7 148 holatda (umumiy sonning taxminan 9 foizi) jasad bir oydan ortiq vaqt davomida aniqlanmagan. Keksa odamlar 'yolg'iz o'lim'larning katta qismini tashkil qilgan bo'lsa-da, statistikada 57 nafar o'smir va 753 nafar 20 yoshli odam ham qayd etilgan.
Tokiodagi Chuo universitetining madaniyat sotsiologiyasi professori Izumi Tsudjining so'zlariga ko'ra, Yaponiya jamiyati juda qisqa vaqt ichida keskin o'zgargan. Uning fikricha, eng katta omil an'anaviy katta oilaning yo'qolishi va individualizatsiyaga, ya'ni odamlarning yolg'iz yashashiga o'tishdir. Qishloq joylarida yoshlarning ta'lim va ish izlab shaharlarga ketishi natijasida keksalar yakkalanishda davom etmoqda.
Tsudji insoniy aloqalarning ruhiy salomatlik uchun muhimligini ta'kidlab, ko'p qavatli uylardagi yashash tarzi odamlarni bir-biridan ajratib qo'yayotganini aytadi. U radikal yechim sifatida turar-joy bloklarini buzib, odamlarni yana yaqin jamoaviy hayotga qaytarishni taklif qiladi.
Hukumat 2021-yilda yolg'izlik va izolyatsiya bo'yicha vazir lavozimini ta'sis etgan. 2024-yil aprelida esa 'Yolg'izlik va izolyatsiyaga qarshi choralar to'g'risida'gi qonun qabul qilingan bo'lib, u mahalliy hokimiyatlarni yolg'iz yashovchilarga yordam ko'rsatish uchun ixtisoslashtirilgan agentliklar tashkil etishga undaydi. Shuningdek, qo'shnilarni kuzatuvchi fuqarolar uyushmalari, keksalar uchun ijtimoiy tadbirlar va demensiyaga chalinganlar uchun kafelar tashkil etilmoqda.
2011-yildagi zilzila va tsunamidan so'ng Ishinomaki shahrida Katsuyuki Ito keksalarni bank, shifoxona va do'konlarga olib borishni boshlagan. Uning ko'ngillilik tashabbusi keyinchalik Rera nomli nodavlat tashkilotiga aylangan. 50 yoshli ko'ngilli Key Uenoning so'zlariga ko'ra, ular hozirda olti avtomobil va sakkiz ko'ngillidan iborat jamoa bilan keksa va nogironlarga yordam berishadi. Uning aytishicha, eng keksa mijoz 94 yoshda bo'lib, ular uchun eng yaxshi vaqt Rera ko'ngillilarining kelishi hisoblanadi.
Source: www.dw.com