Moldova poytaxti Kishinyovda bo'lib o'tgan muzokaralarda 30 dan ortiq davlat Ukraina bosqini uchun Rossiyani sud qiladigan maxsus tribunalga qo'shilishini e'lon qildi. Yevropaning 34 davlati, Avstraliya, Kosta-Rika va Yevropa Ittifoqi juma kuni ushbu tribunalni qo'llab-quvvatladi.
Tribunal g'oyasi 2022 yilda Rossiyaning to'liq miqyosli bosqinidan so'ng ishlab chiqilgan. Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy o'tgan yili Yevropa Kengashi bilan kelishuv imzolagan edi. Yevropa Kengashining 46 a'zosidan ko'pchiligi tribunal uchun asos yaratuvchi rezolyutsiyani ma'qulladi.
Yevropa Kengashi bosh kotibi Alen Berse: "Rossiyaning tajovuz uchun javob berish vaqti yaqinlashmoqda. Maxsus tribunal adolat va umidni ifodalaydi. Endi siyosiy majburiyatni amalga oshirish uchun tribunalning ishlashi va moliyalashtirilishini ta'minlash kerak", dedi.
Ukraina tashqi ishlar vaziri Andriy Sibiha tadbirni "tarixiy kun" deb atadi. "80 yil oldingi Nyurnberg tribunalidek, Gaagadagi ushbu maxsus tribunal urush vayronalaridan adolatni tiklaydi", dedi u. Sibiha uch ustunli javobgarlik infratuzilmasi yaratilayotganini ta'kidladi: maxsus tribunal, zararlar reestri va da'volar komissiyasi.
Niderlandiya tashqi ishlar vaziri Tom Berendsen mamlakati tribunalning dastlabki bosqichini Gaagada qabul qilishga rozi bo'lganini aytdi. Biroq tanqidchilar bunday tribunal Rossiya prezidenti Vladimir Putin rejimi hamkorlik qilmasligi sababli ayblovlarni amalga oshirish qobiliyatiga shubha bildirmoqda.
Xalqaro Jinoyat Sudi allaqachon Putin va boshqa amaldorlarga nisbatan orderlar chiqargan, ammo Rossiya sudga a'zo emas va fuqarolarini ekstraditsiya qilmaydi. Yevropa Kengashi tribunali esa ICC yurisdiktsiyasidan tashqari masalalarni, masalan, bosqinning o'zini ko'rib chiqishi mumkin.
12 a'zo davlat, jumladan Vengriya, Slovakiya, Bolgariya va Malta tribunalga qo'shilmagan. Qaror Rossiyaning Kiyevdagi turar-joy binosiga raketa hujumida 24 kishi halok bo'lganidan bir kun keyin qabul qilindi. Zelenskiy bunday hujumlar "javobsiz qolmasligini" aytdi.
Source: www.dw.com