Amerika Qo‘shma Shtatlari Prezidenti Donald Trump Xitoyga uch kunlik tashrifini yakunlab, mamlakatni tark etdi. U bir qator keng ko‘lamli savdo kelishuvlarini maqtagan bo‘lsa-da, Tayvan va Eron urushi kabi asosiy masalalarda sezilarli yutuqqa erishilmadi.

Trumpning ikkinchi muddatdagi ilk tashrifi tantanali marosimlar bilan o‘tdi: uni bolalar va harbiy faxriylar qarshi oldi, sobiq imperator bog‘i va 15-asrga oid Konfutsiy ibodatxonasiga maxsus ekskursiya uyushtirildi.

Tashrif yakunida ikkala tomon ham uchrashuvni muvaffaqiyatli deb baholadi, ammo kelishuvlar mazmuni haqidagi talqinlar turlicha bo‘ldi. Trump Air Force One samolyotida jurnalistlarga Tayvan masalasini Xi bilan muhokama qilganini aytdi.

“Men uni tingladim. Hech qanday izoh bermadim”, dedi Trump. “Men hech qanday majburiyat olmadim”. Xi esa Tayvanni “Xitoy-AQSh munosabatlaridagi eng muhim masala” deb atagan edi.

Trump Tayvanga qurol sotish bo‘yicha qaror qabul qilmaganini, biroq 9500 mil uzoqlikdagi urushni istamasligini ta’kidladi. Tayvan tashqi ishlar vaziri esa mintaqaviy xavflar ortib borayotganini aytib, AQSh bilan aloqalarni chuqurlashtirishga intilishini bildirdi.

Eron masalasida Trump va Xi Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish istagini muhokama qilgan. AQSh ma’muriyati Pekindan Tehronga bosim o‘tkazishni so‘ragan bo‘lsa-da, Trump “hech qanday yaxshilik so‘ramaganini” aytdi. Xitoy tashqi ishlar vaziri Van Yi esa Xitoyning mojaroga yondashuvi o‘zgarmaganini bildirdi.

Trump savdo kelishuvlari doirasida Xitoyning Boeing’dan 200 ta samolyot sotib olishi va AQSh nefti hamda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari xaridini oshirishi mumkinligini aytdi. Biroq Xitoy rasmiy bayonotida yangi kelishuvlar haqida hech narsa deyilmagan. Ikkala tomon savdo kengashi va investitsiya kengashi tuzishga kelishgan, tariflar esa muhokama qilinmagan.

Source: www.aljazeera.com