Efiopiya 1-iyun kuni o‘zining umummilliy saylovlarini o‘tkazishga tayyorlanmoqda. Bu, 2020-2022 yillarda davom etgan va Efiopiya federal hukumati hamda Tigray Xalq Ozodlik Fronti (TPLF) o‘rtasidagi tinchlik kelishuvi bilan yakunlangan halokatli ikki yillik to‘qnashuvdan keyingi ilk saylovdir.
Taxminan 135 million aholiga ega bo‘lgan Efiopiya Afrikaning ikkinchi eng zich joylashgan davlati va dunyoda 10-o‘rinda turadi. 50,5 milliondan ortiq saylovchi besh yilda bir marta o‘tkaziladigan ovoz berishda qatnashish uchun ro‘yxatga olingan. Parlamentdagi barcha 547 o‘rin uchun kurash ketmoqda.
2018-yildan beri mamlakatni Bosh vazir Abiy Ahmad boshqarib kelmoqda. Uning “Farovonlik partiyasi” 547 o‘rindan 457 tasiga ega. Milliy Saylov Kengashi (NEBE) rasmiy natijalarni 11-iyun kuni e’lon qilishi kutilmoqda.
Efiopiya so‘nggi yigirma yil ichida sezilarli iqtisodiy o‘sishni qayd etdi. XVF 2026-yilda 9,2 foizlik o‘sishni prognoz qilmoqda, bu qit’adagi eng yuqori ko‘rsatkichdir. Biroq, yuqori inflyatsiya (2026-yil aprel holatiga ko‘ra 11,7 foiz), valyuta tanqisligi va urushdan keyingi tiklash xarajatlari kabi muammolar saqlanib qolmoqda.
Mamlakat beshta rasmiy tilga ega: afar, amhara, oromo, somali va tigray tillari. Aholining taxminan uchdan ikki qismi nasroniy, uchdan bir qismi musulmonlardir. Efiopiya dunyodagi eng etnik xilma-xil davlatlardan biri bo‘lib, 80 dan ortiq turli guruhlarni o‘z ichiga oladi. Oromolar eng katta guruh (taxminan 35 foiz), amharalar ikkinchi o‘rinda (24 foiz).
2020-yildan beri Efiopiya bir necha frontlarda deyarli uzluksiz mojarolarda yashamoqda. Tigray urushi 2022-yil noyabridagi Pretoriya tinchlik kelishuvi bilan yakunlangan bo‘lsa-da, vaziyat nozikligicha qolmoqda. 2026-yil yanvarida TPLF va hukumat kuchlari o‘rtasida yana to‘qnashuvlar sodir bo‘ldi. Oromoda Oromo Ozodlik Armiyasi (OLA) bilan to‘qnashuvlar, Amhara mintaqasida esa Fano kuchlari bilan janglar davom etmoqda.
Mustaqil mojaro monitoringi tashkiloti ACLED ma’lumotlariga ko‘ra, 2022-yil 1-yanvardan 2026-yil 15-maygacha mamlakat bo‘ylab 7400 dan ortiq hujum qayd etilgan. Amhara mintaqasi eng beqaror hudud bo‘lib, hujumlarning yarmidan ko‘pi (3719) shu yerda sodir bo‘lgan. Oromoda 2735 hujum qayd etilgan.
Source: www.aljazeera.com