Efiopiya umumiy saylovlarga tayyorgarlik ko'rayotgan bir paytda, Tigray mintaqasi ikkinchi marta ovoz berishda qatnashmaydi. Bosh vazir Abiy Ahmad va uning Farovonlik partiyasi g'alaba qozonishi kutilmoqda.
Tigray mintaqasi Efiopiya parlamentining quyi palatasi (Xalq Vakillari Palatasi) va yuqori palatasida (Federatsiya Palatasi) hech qanday delegatga ega emas. 2026 yilda navbatdagi saylovda qatnashmaslik Tigrayning Addis-Abebadagi siyosiy maydondan to'liq o'n yil davomida yo'qligini anglatadi.
Indiana universiteti huquq professori Alemayehu Fentawning so'zlariga ko'ra, "Tigray Efiopiyaning bir qismi ekanligiga ishonch bilan ayta olamizmi? Ishonchim komil emas." Bu fikrni boshqa kuzatuvchilar ham qo'llab-quvvatlamoqda.
2022 yildagi Pretoriya kelishuviga ko'ra, federal hukumat Tigrayning federal institutlarda vakilligini ta'minlashi shart. Biroq, kelishuv faqat jangovar harakatlarni to'xtatishga erishgan, demokratiyani tiklashga esa yordam bermagan.
Tigray Xalq Ozodlik Fronti (TPLF) matbuot kotibi Michaele Asgedomning ta'kidlashicha, "Tigray suveren hududining 40% dan ortig'i dushman nazorati ostida." U urush tufayli ko'plab ichki ko'chirilganlar va Sudanlik qochqinlar ovoz berish imkoniyatidan mahrum ekanligini qo'shimcha qiladi.
2020-2022 yillardagi Tigray urushi 600 000 kishining hayotiga zomin bo'lgan. 2022 yil noyabrida Pretoriya kelishuvi bilan TPLFning 2020 yilgi mahalliy saylov natijalari bekor qilingan va muvaqqat ma'muriyat tuzilgan.
So'nggi oylarda keskinlik yana kuchaydi: TPLF Tigray Davlat Kengashini tiklab, Debretsion Gebremichaelni yangi prezident etib sayladi. Federal hukumat bu harakatlarga hozircha javob bermagan.
Efiopiya harbiy kuchlari vakili general-mayor Teshome Gemechu bu harakatni "Efiopiyaga qarshi" va "xayoliy tahdid" deb atadi. Huquqshunos Alemayehu federal hukumatning "ajralish siyosati"ni tanqid qiladi.
Tigray aholisi orasida urush qaytadan boshlanishidan xavotir bor. TPLF matbuot kotibi "bizning xalqimiz federal hukumat ostida azob chekmoqda" deya ta'kidlab, yangi urushni istamasliklarini, ammo bosqinga qarshilik ko'rsatishga tayyor ekanliklarini bildirdi.
Guvohlarning so'zlariga ko'ra, TPLFga sodiq Tigray mudofaa kuchlari sobiq jangchilar va o'smirlarni majburan harbiy xizmatga chaqirmoqda. Efiopiya harbiy samolyotlari esa Mekelle ustida parvoz qilmoqda.
Myunxen universiteti eksperti Magnus Treiberning fikricha, Bosh vazir Abiy Ahmad TPLFni siyosiy yoki harbiy yo'l bilan mag'lub eta olmagan va xalqaro miqyosda tobora izolyatsiyalanmoqda. U BAA va Sudan tezkor yordam kuchlari bilan hamkorlikda ayblanmoqda.
1 iyun kuni bo'lib o'tadigan saylovlardan so'ng yangi hukumat Tigray, Amhara va Oromiyadagi qurolli to'qnashuvlar, shuningdek, Eritreya va Sudan bilan munosabatlardagi keskinlik bilan kurashishi kerak bo'ladi.
Source: www.dw.com