AQSh prezidenti Donald Tramp ma'muriyati Shimoliy Amerikada ishlab chiqarilgan avtomobillar uchun mintaqaviy tarkib ulushini 82 foizga, shundan 50 foizi AQShda ishlab chiqarilgan bo‘lishi kerakligini taklif qilmoqda. Bu talab USMCA (AQSh-Meksika-Kanada savdo kelishuvi) bo‘yicha imtiyozli rejim olish uchun zarur.
Reyter agentligi xabariga ko‘ra, taklif Meksika shahrida bo‘lib o‘tgan USMCAni qayta ko‘rib chiqish bo‘yicha muzokaralar chog‘ida bildirilgan. Kanadaliklar muzokaralarda ishtirok etmagan.
Hozirgi USMCA talablariga ko‘ra, yengil avtomobillarning “asosiy qismlari” qiymatining 40 foizi yuqori maoshli hududlarda (AQSh yoki Kanada) ishlab chiqarilishi kerak. Yuk mashinalari uchun bu ko‘rsatkich 45 foizni tashkil etadi. Umuman, Shimoliy Amerikada ishlab chiqarilgan avtomobillar 75 foiz mintaqaviy tarkibga ega bo‘lishi shart.
Avtomobilsozlik sohasi mutasaddilarining ma'lum qilishicha, AQSh savdo vakili Jemison Grir Meksika bilan muzokara olib boradi va Kanadaga “yo ol, yo qo‘y” variantini taqdim etadi. Kanadaning muzokaralardan chetlatilishi Vashington va Ottava o‘rtasidagi keskinlikni yanada kuchaytirmoqda.
USMCA 2020-yilda Shimoliy Amerika erkin savdo kelishuvi o‘rniga joriy etilgan bo‘lib, yillik 1,6 trillion dollarlik uch tomonlama savdo uchun bojsiz zona yaratgan. Biroq Tramp o‘tgan yili Kanada va Meksikadan keltiriladigan avtomobillar va ehtiyot qismlarga 25 foiz, po‘lat, alyuminiy va misga esa 50 foiz boj joriy qilgan.
Kanada iqtisodiyoti joriy yilning birinchi choragida yillik hisobda 0,1 foizga qisqardi. Bu ketma-ket ikkinchi chorakdagi pasayish bo‘ldi. Statistik ma'lumotlarga ko‘ra, o‘tgan yilning to‘rtinchi choragida yillik pasayish 1 foizni tashkil etgan.
Kanada bosh vaziri Mark Karni iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish va AQShga qaramlikni kamaytirish va’dasi bilan saylangan. Shu maqsadda Kanada Xitoy bilan iqtisodiy aloqalarni mustahkamlamoqda. Xitoy tashqi ishlar vaziri Van I Kanadaga uch kunlik tashrif chog‘ida ikki tomonlama savdoni 2030-yilga borib 50 foizga oshirish mumkinligini aytdi.
Karni Nyu-Yorkdagi nutqida AQSh bilan “haqiqiy sheriklik” o‘rnatishga chaqirdi. U “integratsiya qurolga aylangan dunyoda yashayapmiz” deb ta’kidlab, Kanada strategik mustaqillikni oshirish uchun boshqa davlatlar bilan savdo bitimlarini imzolayotganini ma’lum qildi.
Source: www.aljazeera.com