AQSh Kosmik kuchlari Ilon Maskning SpaceX kompaniyasi bilan 4,16 milliard dollarlik yirik shartnoma imzoladi. Ushbu shartnoma havo nishonlarini kuzatish uchun yangi sun'iy yo'ldosh tizimini yaratishni nazarda tutadi. Tizim global miqyosda kosmosdan tahdidlarni aniqlash va kuzatish imkonini beradi.
Kosmik tizimlar qo'mondonligining 29 maydagi rasmiy xabariga ko'ra, loyiha mojaro zonalaridagi harbiylarni himoya qilish uchun mo'ljallangan. Ayni paytda AQShning yer usti va aviatsiya radarlari dushmanning eng yangi blokirovka tizimlariga duch kelmoqda. Yangi orbital tarmoq zamonaviy kosmik sensorlar, himoyalangan ultra tezkor aloqa va yer usti ma'lumotlarni qayta ishlash markazlarini birlashtiradi.
Reuters va The Verge nashrlarining 30 maydagi ma'lumotiga ko'ra, yaratilayotgan sun'iy yo'ldoshlar Donald Tramp ma'muriyati tashabbusi bilan yaratilayotgan "Oltin gumbaz" (Golden Dome) keng ko'lamli raketaga qarshi mudofaa qalqonining bir qismi bo'ladi. Isroilning "Temir gumbaz" tizimiga o'xshab, bu ko'p bosqichli Amerika tizimi raketalar, dronlar va boshqa xavfli ob'ektlarni topib, urib tushirishi kerak.
SpaceX birinchi sun'iy yo'ldoshlarni 2028 yilga qadar orbitaga chiqarishi kutilmoqda. Bu amerikalik harbiylarga "ko'r zonalar"ni to'liq yo'q qilish va hatto kosmosdagi potentsial tahdidlarni ham o'z vaqtida payqash imkonini beradi. General Maykl Getleynning Bloomberg orqali The Verge'ga bergan ma'lumotiga ko'ra, qalqon 2028 yil oxirida dastlabki ish qobiliyatiga ega bo'ladi.
Shu haftada Kosmik kuchlar SpaceX bilan yana 2,29 milliard dollarlik shartnoma imzoladi. Bu shartnoma butun dunyo bo'ylab harbiy sensorlar va jangovar platformalarni bog'laydigan global sun'iy yo'ldosh aloqa tarmog'ini qurish uchun. Shuningdek, kompaniya "Oltin gumbaz" uchun kosmik raketa-tutuvchilar prototiplarini ishlab chiqishga jalb qilindi.
Raketaga qarshi mudofaa qalqonining umumiy xarajatlari o'sishda davom etmoqda. Dastur direktorining mart oyidagi bayonotiga ko'ra, "Oltin gumbaz"ning umumiy qiymati 10 milliard dollarga oshib, 185 milliard dollarni tashkil qildi. Bunga kosmik ishlanmalarni tezlashtirish zarurati sabab bo'lgan.
Harbiylar butun loyihani bir qo'lga berishni istamasliklarini ta'kidlamoqda. Xaridlar bo'limi boshlig'i polkovnik Rayan Freyzerning aytishicha, idora sog'lom raqobatni saqlash va bozordagi eng yaxshi texnologiyalarni tanlash uchun ko'plab an'anaviy va tijorat texnologiya kompaniyalaridan maxsus hovuz yaratgan. Harbiy havo kuchlari vaziri Troy Mink bu hamkorlar guruhini aprel oyida Kosmik simpoziumda e'lon qilgan edi.
Kelgusi yil ichida Pentagon orbital guruh imkoniyatlarini kuchaytirish uchun ushbu hovuzdagi boshqa firmalar bilan yangi shartnomalar taqsimlashni rejalashtirmoqda. Biroq, The Verge ta'kidlaganidek, ekspertlar hamjamiyatida yakdillik yo'q: bir qator mustaqil tahlilchilar "Oltin gumbaz" ommaviy raketa hujumini samarali qaytara olishiga shubha qilmoqda va kosmosda bunday qalqonning joylashtirilishi yadroviy mojaro xavfini oshirishi mumkinligi haqida ogohlantirmoqda.
Source: podrobno.uz