SpaceX, amerikalik texnologiya milliarderi Elon Musk boshchiligidagi aerokosmik va sun'iy yo'ldosh aloqa kompaniyasi, 75 milliard dollar atrofida mablag' jalb qilishni rejalashtirmoqda. Bu, agar amalga oshsa, tarixdagi eng yirik birlamchi ommaviy taklif (IPO) bo'ladi.

Kompaniya 555,555,555 dona aksiyani har biri 135 dollardan taklif qilmoqda. Bu taklif kompaniyaning umumiy qiymatini taxminan 1.765 trillion dollarga baholaydi.

Agar IPO muvaffaqiyatli yakunlansa, u 2019-yilda Saudiya Arabistonining Aramco neft ishlab chiqaruvchisi tomonidan o'rnatilgan 25.6 milliard dollarlik rekordni ortda qoldiradi. Tahlilchilarning ta'kidlashicha, bu ro'yxatga olish Muslni tarixdagi birinchi trillioner qilishi mumkin.

SpaceXning IPO uchun aksiya narxini bir hafta oldin belgilash qarori Uoll-stritda kamdan-kam uchraydigan holat bo'lib, bozor narxini aniqlashning uzoq yillik mexanizmini buzadi va Musning yangi usullarda rekord miqdordagi mablag' yig'ishga intilishini ko'rsatadi.

"Bu IPO hech qanday ma'noda normal emas," dedi taklifga qatnashishni rejalashtirayotgan bir investor Reuters agentligiga. "Ammo bu tarixdagi eng yirik IPO, shuning uchun bu ajablanarli emas."

SpaceXning daromadi 2025-yilda 33% ga o'sib, 18.67 milliard dollarni tashkil etdi, ammo kompaniya hali ham 4.94 milliard dollar sof zarar ko'rdi.

2002-yilda asos solingan SpaceX xususiy kosmik parvozda yangi yutuqlarga erishdi. 2012-yilda u Xalqaro kosmik stansiyaga (XKS) kosmik kemani muvaffaqiyatli ulagan birinchi xususiy kompaniya bo'ldi. 2020-yilda esa astronavtlarni XKSga olib chiqqan birinchi xususiy kompaniya sifatida tarix yozdi.

Fevral oyida SpaceX Musning sun'iy intellekt firmasi xAI ni sotib oldi. Tahlilchilar 2027-yilda Musning biznes tashabbuslarining yanada konsolidatsiyasini, jumladan SpaceXning Tesla bilan qo'shilishi mumkinligini taxmin qilmoqda.

Source: www.dw.com