AQSh prezidenti Donald Tramp Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahuni ogohlantirdi: agar Isroil Eron bilan urushni qayta boshlasa, u yolg‘iz qolishi mumkin. Bu ogohlantirish ikki davlat o‘rtasidagi so‘nggi keskinlashuvdan so‘ng, aprel oyida kuchga kirgan sulhdan beri eng jiddiy to‘qnashuvlar ro‘y bergan bir paytda aytildi.
Tramp o‘zining Truth Social platformasida har ikki tomondan “otishmani to‘xtatishni” talab qildi va “yakuniy muzokaralar”ga faqat “johillik yoki ahmoqlik to‘sqinlik qilmasa” erishilishini aytdi. Axios nashriga bergan intervyusida Tramp Netanyahuga: “Bibi, ehtiyot bo‘l, aks holda tez orada o‘z holingga qolib ketasan”, deb aytganini ma’lum qildi.
Keskinlik yakshanba kuni Isroilning Bayrutga hujumidan keyin boshlandi. Eron bunga javoban shimoliy Isroilga raketa zarbalari berdi. Tramp Netanyahuga qasos olmaslikni so‘rab qo‘ng‘iroq qilgan bo‘lsa-da, dushanba kuni Isroil Eronga hujum qildi. Isroil kuchlari Eron havo hujumidan mudofaa tizimlari va neft-kimyo zavodiga zarba berdi, Eron esa Hayfadagi shunday obyekt va ikki Isroil harbiy bazasini nishonga oldi. Ko‘plab raketalar G‘arbiy Sohil ustida tutib olindi. Har ikki tomonda o‘lim qayd etilmadi.
Netanyahu televideniye orqali qilgan bayonotida Trampga “Isroilning o‘zini himoya qilish huquqi to‘liq” ekanini va “buni talabga ko‘ra amalga oshirayotganini” aytdi. U, shuningdek, agar Eron “bizga qarshi hujumlarni qayta boshlasa, to‘liq kuch bilan javob beramiz”, deb ogohlantirdi.
Isroilning Vashingtondagi elchisi Yehiel Layter ikki yetakchi o‘rtasidagi keskinlik haqidagi xabarlarni kamaytirib, “ba’zida sevishganlar janjallashadi”, dedi. U Netanyahu Trampning iltimosiga binoan “haroratni pasaytirishga” qaror qilgan bo‘lsa-da, AQSh prezidenti Isroilning “ballistik raketalarni mamlakatimizga qabul qilib, javob bermasligi mumkin emasligini” yaxshi tushunishini ta’kidladi.
Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Ismoil Baqoiy keskinlikda Vashingtonni aybladi: “AQSh bevosita javobgar. Ular sulh muzokaralarining ishtirokchisi. Shuning uchun sulhni buzish, xoh u Hormuz bo‘g‘ozida kemalarni tutib olish, xoh Isroil tomonidan janubiy Livanga hujum bo‘lsin, AQShni mintaqadagi keskinlik uchun bevosita javobgar qiladi.”
BMT Bosh kotibi Antonio Guterrish barcha tomonlarni sulhga rioya etishga chaqirdi va “yagona yo‘l – dialog va muzokaralar” ekanini ta’kidladi. Shu bilan birga, Yaman husiylari Isroilga erta tongda raketa otib, Qizil dengizda Isroil kemalariga to‘liq taqiq e’lon qildi. Livanda esa Isroil zarbalari natijasida Tir shahrida 5, Nabatiya tumanida 7, Marvoniyda 2 kishi halok bo‘ldi.
Siyosat tadqiqotlari instituti xodimi Fillis Bennis Trampning so‘zlari “agar harakatlar bilan qo‘llab-quvvatlanmasa, unchalik ahamiyatli emas” deb baholadi. “Ular Isroil harbiylariga milliardlab dollar yuborayotgan ekan va Isroilni Xalqaro sudda javobgarlikdan himoya qilayotgan ekan, so‘zlar hech narsani o‘zgartirmaydi”, dedi u.
Source: www.aljazeera.com