Isroil va Eron o‘rtasidagi so‘nggi mojaro ikki yetakchi – Bosh vazir Binyamin Netanyahu va AQSh prezidenti Donald Tramp o‘rtasidagi munosabatlardagi eng jiddiy yoriqni ochib berdi. Kuzatuvchilarning fikricha, bu ularning manfaatlari tobora uzoqlashayotganini ko‘rsatadi.

Bir paytlar siyosiy jihatdan ajralmas bo‘lgan juftlik endi keskin qarama-qarshilikka yuz tutdi. Tramp Netanyaxuni “aqldan ozgan” deb atagan va Isroilning harbiy harakatlari AQSh diplomatiyasiga putur yetkazayotganini aytgan. Eron esa Isroilning Bayrutdagi zarbasidan so‘ng raketa hujumini amalga oshirib, noyabr oyidagi AQSh saylovlari oldidan vaziyatni keskinlashtirdi.

Tahlilchilarning ta’kidlashicha, ikki yetakchi o‘z siyosiy manfaatlarini ko‘zlaydi, ular esa to‘qnash kelmoqda. AQShda Eron bilan urush mashhur emas, shuning uchun Tramp tezda kelishuvga erishishni xohlaydi. Netanyahu esa urushni davom ettirishdan siyosiy foyda olishi mumkin.

Mojaro, shuningdek, global energiya bozorlariga ta’sir ko‘rsatdi. Eronning Hormuz bo‘g‘ozini samarali ravishda yopishi neft narxining keskin oshishiga olib keldi. Bu esa Trampning ichki siyosiy manfaatlariga tahdid soladi, chunki demokratlar uning siyosatini tanqid qilmoqda.

Isroilning AQShga qaramligi juda katta. Vashington har yili 3,8 milliard dollar harbiy yordam beradi va Isroilning asosiy qurol yetkazib beruvchisi hisoblanadi. Tahlilchilarning fikricha, Netanyahu Trampning bosimiga qarshi tura olmaydi.

Shu bilan birga, AQSh va Eron o‘rtasidagi bilvosita muzokaralar Isroil ishtirokisiz davom etmoqda. Kelishuv Eron hukumatini saqlab qolish va uning yadroviy dasturini cheklashni nazarda tutishi mumkin. Bu esa Netanyaxuning uzoq yillik maqsadi – Eronni harbiy kuch bilan mag‘lub etishga zid keladi.

Ayrim tahlilchilar Trampning tanqidiy so‘zlariga qaramay, AQSh siyosatida sezilarli o‘zgarish bo‘lmaganini ta’kidlaydi. Vashington Isroilga harbiy yordam ko‘rsatishda davom etmoqda va uni xalqaro sudlardan himoya qilmoqda.

Source: www.aljazeera.com