Fevral oyida michiganlik shifokor Artur Rouz 65 yildan ortiq tibbiy amaliyotdan so‘ng nafaqaga chiqdi. U 95 yoshga to‘lganida o‘ziga tug‘ilgan kun sovg‘asi sifatida ishni tark etdi, qisman pandemiya davrida 95 yoshida vafot etgan akasi sabab bo‘ldi.
Rouz AQShda an’anaviy pensiya yoshidan (67) ancha keyin ishlayotgan amerikaliklarning ortib borayotgan qatlamiga kiradi. Pew tadqiqot markazi ma’lumotlariga ko‘ra, 65 va undan katta yoshdagi ishchilar ulushi 1980-yillarning o‘rtalaridan beri to‘rt barobarga oshib, hozirda bu yosh guruhining 19 foizi ish bilan band.
Eng yorqin misol – 80 yoshga to‘layotgan prezident Donald Tramp. U AQSh tarixidagi ikkinchi eng keksa prezident bo‘lib, faqat 82 yoshida lavozimni tark etgan Jo Baydendan keyin turadi. Tramp, shuningdek, Pew ma’lumotlariga ko‘ra, dunyoning eng keksa rahbarlaridan biri hisoblanadi.
Kongressda 24 nafar a’zo 80 yoshdan oshgan, eng keksasi 92 yoshli senator Chak Grassli. Ekspertlarning fikricha, odamlarni keksa yoshda ishlashga undayotgan omillar qatorida sog‘liqni saqlash imkoniyatlarining yaxshilanishi, yashash narxining oshishi va ijtimoiy aloqalarga bo‘lgan ehtiyoj bor.
93 yoshli advokat Xarriet Nyuman Koen, oilaviy huquq bo‘yicha mutaxassis, hali ham sudga boradi va yaqinda memuar yozdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ish uni yosh, baquvvat va bilimli saqlaydi. “Men boshqa hayotni tasavvur qila olmayman”, deydi u.
Biroq keksalik kognitiv pasayish va charchoq kabi muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Aynan yosh omili Baydenni 2024 yilgi saylov poygasidan chiqishga majbur qilgan edi. Hozirda Trampning sog‘lig‘i haqida ham xavotirlar bildirilmoqda. Demokrat Ted Lui prezidentning yig‘ilishlarda uxlab qolayotganini ko‘rsatuvchi videolarni namoyish etdi, ammo davlat kotibi Marko Rubio buni “bema’nilik” deb atadi.
Trampning shifokori uning sog‘lig‘i “a’lo darajada” ekanini aytdi. Keksalikni o‘rganuvchi olim Gordon Litgouning ta’kidlashicha, uyqu, to‘g‘ri ovqatlanish va jismoniy mashqlar qarishni sekinlashtiradi, ammo eng muhim omil – daromad va resurslarga ega bo‘lishdir.
Rouz 95 yoshida sog‘lom bo‘lib qolmoqda, ammo buning sababini bilmaydi. “Men chekmayman. Ba’zida bir oz shnaps ichaman”, deydi u. Bemorlari uning yoshini bilmagan yoki ahamiyat bermagan, ba’zilari esa 95 yoshli shifokorni ko‘rib hayratda qolgan.
Source: www.bbc.com