Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Toshkent Yo‘l harakatini tashkil etish markazi (YHTEM) yakshanba kuni kechqurun Qumariq ko‘chasida proyeksion piyodalar o‘tish joyini sinovdan o‘tkazayotgani va texnologiya turli ob-havoda o‘zini yaxshi ko‘rsatsa boshqa tumanlarda ham joriy etilishi mumkinligini e’lon qildi. Markaz ushbu yechimni “ilg‘or jahon tajribasi” deb atab, uni yomg‘ir, qor va tun qorong‘iligida ham ko‘rinadigan “zebra” sifatida taqdim etdi, biroq gazeta poytaxt va O‘zbekistonning boshqa shaharlari rasmiylarini ilmiy asoslanmagan va samaradorligi isbotlanmagan bu “innovatsiya”ni ommalashtirmaslikka chaqirdi.

Asosiy faktlar: YHTEM sinovni Qumariq ko‘chasidagi tartibga solinmagan o‘tish joyida o‘tkazmoqda; proyeksion “zebra” har bir yo‘nalishda ikkitadan harakat bo‘lagi bo‘lgan joyda o‘rnatilgan; ekspert Bobur Siradjev yechim piyodaning ko‘rinishini yaxshilamasligi va yangi xavf omillarini yaratishi mumkinligini aytgan; O‘zbekiston 2030-yilga borib barcha o‘tish joylarini svetoforlar bilan jihozlash maqsadidan bu yil tushunarsiz sabablarga ko‘ra voz kechgan.

Kontekst va xavfsizlik talablari

Markazning ta’kidlashicha, proyeksion “zebra”ni yomg‘ir yuvib ketmaydi, qor bosib qolmaydi va g‘ildiraklar o‘chirib yubormaydi; tunda, yomg‘irda va tumanda ham ko‘rinadi, qor ostida qolmaydi, mashinalar g‘ildiragi unda iz qoldirmaydi. Biroq gazeta va ekspertlar asosiy muammo “zebra”ning o‘zi emas, balki o‘tish joyiga yaqinlashayotgan odamning ko‘rinishi ekanini qayd etadi. Shu sababli YHTEMning “o‘tish joyi doim birinchi kundagidek aniq ko‘rinadi, haydovchi uni uzoqdan payqab tezlikni o‘z vaqtida kamaytiradi” degan bayonoti savollar tug‘diradi va chalg‘itishi mumkin.

Videorolikda “zebra”ga yaqinlashish joylari deyarli yoritilmagani ko‘rinadi, bu esa haydovchilar piyodani faqat u o‘tish joyiga qadam qo‘yganida ko‘ra olishini anglatadi. Proyeksion chiziqlar piyodaning ko‘rinishini yaxshilamasligi bilan bir qatorda, uning chiziqlar bilan “qo‘shilib ketish” xavfini ham tug‘diradi; agar piyoda “zebra” chetida yoki uning yonida yursa, deyarli qorong‘ilikda qolib ketadi. Bobur Siradjevning bahosiga ko‘ra, “piyodaning ko‘zga yaxshiroq tashlanishini ta’minlash o‘rniga, biz ‘zebra’ning o‘zini ko‘zga tashlanadiganroq qildik. Ustiga-ustak, bir nechta yangi xavf omillarini yaratdik”.

Isbotlangan yechimlar va keyingi qadamlar

O‘zbekistonda piyodalar o‘tish joylarini tashkil etishda oddiy va sinovdan o‘tgan yechimlarni chetga surib, murakkab va bahsli yechimlarni afzal bilish odat tusiga kirgan. Tashabbuskorlar eng asosiysini unutib qo‘yishadi — yo‘l chiziqlarining yorqinligi yoki miltillovchi belgi emas, balki o‘tish joyiga yaqinlashgan odamning ko‘rinishi muhim. Me’yorlar mavjudligiga qaramay, aksariyat hollarda ko‘rinish uchburchaklariga rioya qilinmaydi; har bir yo‘nalishda bittadan ortiq yo‘lak bo‘lsa, svetoforlar majburiy talab hisoblanadi. Shuningdek, o‘tish joyi zonasi va unga yaqinlashish qismini kontrast yoritish — boshqacha yorug‘lik haroratiga ega lampalar hisobiga — o‘tish joyiga endi yaqinlashayotgan odamlarning ko‘rinishini ta’minlashga xizmat qiladi.

Keyingi qadamlar bo‘yicha YHTEM texnologiyani turli ob-havoda sinab, boshqa tumanlarda ham joriy etish imkoniyatini ko‘rib chiqishi mumkin. Biroq ekspertlar va nashr tartibga solinmagan ko‘p bo‘lakli o‘tish joylarida svetofor, ko‘rinish uchburchagi va kontrast yoritish kabi isbotlangan choralarni ustuvor qilishni, gazeta esa rasmiylarni ushbu “innovatsiya”ni ommalashtirmaslikka chaqirishni davom ettiradi. Hozircha sinov natijalari va rasmiy qarorlar kutilmoqda.

Source: www.gazeta.uz