Shveytsariyada aholi sonini 10 million kishi bilan cheklash taklifi bo‘yicha referendum o‘tkazildi. Ovoz berish natijalariga ko‘ra, ishtirokchilarning qariyb 55 foizi taklifga qarshi chiqdi, 45 foizi esa uni qo‘llab-quvvatladi. Saylovchilarning 60 foizi ovoz berishda ishtirok etdi.
Taklif muallifi o‘ng qanotdagi Shveytsariya Xalq partiyasi bo‘lib, u uzoq vaqtdan beri immigratsiyaga qarshi platformada harakat qilmoqda. Ushbu bo‘linuvchi ovoz berish mamlakatning Yevropa Ittifoqi bilan erkin harakatlanish to‘g‘risidagi kelishuvini xavf ostiga qo‘yishi mumkin edi va Shveytsariya hukumati, biznes doiralari va boshqa yirik partiyalar tomonidan qarshilik ko‘rsatilgan edi.
Shveytsariya adliya vaziri Beat Jans rad javobini olqishlab, bu “barqarorlik, ochiqlik va ishonchlilik belgisi” ekanligini aytdi. Shveytsariya aholisi 2002-yildan beri tez o‘sib, 7,3 milliondan 9,1 millionga yetdi, ularning 27 foizi Shveytsariya fuqarosi emas.
Xalq partiyasining aholi cheklovi transport, uy-joy va atrof-muhitga bosimni kamaytiradi degan argumenti yetarli darajada saylovchilarni ishontira olmadi. Partiya uzoq vaqtdan beri immigratsiyaga qarshi kampaniya olib borib, ko‘pincha muammolarni boshpana izlovchilar va ozchiliklar zimmasiga yuklagan.
Ba’zi saylovchilar turizm, kasalxonalar va qariyalar uylarida juda zarur bo‘lgan ishchilarni yo‘qotishdan xavotirda edi. Boshqalar, ayniqsa biznes rahbarlari, Shveytsariyaning Yevropa yagona bozoriga kirishini yo‘qotishdan qo‘rqishdi. Shveytsariya mahsulotlarining yarmidan ko‘pi Yevropa Ittifoqiga sotiladi va bozorga kirish erkin harakatlanish majburiyatiga bog‘liq.
Shveytsariya hukumati va biznes rahbarlari ovoz berish natijasi Yevropa bilan yaqin qolish istagini ko‘rsatganini aytdi. Yevropa Komissiyasi rahbari Ursula fon der Leyen natijani olqishlab, “Shveytsariya xalqi gapirdi. Yevropa Ittifoqi va Shveytsariya chuqur aloqalar va kuchli hamkorlikka ega”, dedi.
Biroq yuqori ijara narxlari, haddan tashqari qurilish, gavjum jamoat transporti va tibbiy xarajatlarning oshishi kabi muammolar bu qaror bilan yo‘qolmaydi. Xalq partiyasi rahbari Marsel Dettling ovoz berish “aholi yechimlarni xohlayotganini ko‘rsatdi. Birorta ham muammo hal etilmadi”, dedi.
Ovoz berish natijalari shahar va qishloq joylari o‘rtasida sezilarli farqni ko‘rsatdi. Shaharlarda taklifga qarshi ovozlar ko‘p bo‘ldi. Masalan, poytaxt Bernda saylovchilarning deyarli 84 foizi aholi cheklovini rad etdi. Turizm hududlari ham taklifni qo‘llab-quvvatlamadi.
Shveytsariya tadbirkorlar uyushmasi Economiesuisse bosh iqtisodchisi Rudolf Minsch taklif qabul qilinganda Yevropa Ittifoqi bilan munosabatlarda qiyinchiliklar yuzaga kelishi mumkinligini aytdi. Ish beruvchilar ishchi kuchi tanqisligi va malakali ishchilarni yo‘qotishdan xavotirda edi. Mehmonxonalarda ishlaydiganlarning yarmi immigrantlardir.
Source: www.bbc.com