Avstraliya meteorologiya byurosi tropik Tinch okeanida El-Nino ob-havo hodisasi shakllangani va yilning ikkinchi yarmida kuchayib, so'nggi 70 yildagi eng kuchli hodisalardan biriga aylanishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Byuro seshanba kuni bergan bayonotida mintaqadagi dengiz yuzasi harorati El-Nino chegaralaridan oshib ketgani va atmosfera ko'rsatkichlari ham hodisa boshlanganidan dalolat berishini ma'lum qildi.
"Prognozlar markaziy tropik Tinch okeanidagi isish darajasiga asoslanib, kuchli va juda kuchli El-Nino hodisasiga ishora qilmoqda", deyiladi bayonotda. "Modellarning taxminan yarmi bu hodisa 1950 yildan beri kuzatilgan eng yuqori darajalardan biriga yetishi mumkinligini ko'rsatmoqda".
Sinoptiklar ob-havo Amerikaga haddan tashqari ko'p yog'ingarchilik, Osiyoga esa issiq va quruq sharoit olib kelishini kutmoqda. Osiyoda allaqachon ekin ekish muammolari kuzatilmoqda, bu oziq-ovqat ta'minoti haqida xavotirlarni kuchaytirmoqda.
Byuro ma'lumotlariga ko'ra, El-Nino qish va bahorda yog'ingarchilikning kamayishi bilan bog'liq bo'lib, ayniqsa Avstraliyaning sharqiy qirg'oqlariga ta'sir qiladi va janubda kunduzgi haroratning oshishiga olib keladi.
Bu ob-havo hodisasi Avstraliya uchun ayniqsa zararli, chunki u dunyodagi eng yirik bug'doy, shakar va mol go'shti eksportchilaridan biri bo'lgan mamlakatning qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishiga ta'sir qiladi.
Olimlar iqlim o'zgarishi bu yilgi El-Nino ta'sirini kuchaytirishi mumkinligini aytishgan. Avstraliya oxirgi marta 2023-2024 yillarda El-Nino hodisasini boshdan kechirgan va bu eng quruq uch oylik davrga sabab bo'lgan. Undan oldin, 2015-2016 yillardagi eng kuchli hodisalardan biri keng qurg'oqchilikka va yog'li o'simliklar hamda don mahsulotlari ishlab chiqarishning pasayishiga olib kelgan.
Tarixchilarning ta'kidlashicha, o'tmishdagi El-Nino hodisalari millionlab odamlarning hayotiga zomin bo'lgan ocharchilikka sabab bo'lgan, xususan 1877 va 1878 yillarda.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jahon meteorologiya tashkiloti (WMO) ma'lumotlariga ko'ra, El-Nino ob-havo hodisasi markaziy va sharqiy Ekvatorial Tinch okeanida okean yuzasi haroratining isishi bilan tavsiflanadi va odatda har ikki-etti yilda bir marta sodir bo'lib, taxminan 9-12 oy davom etadi.
2 iyundagi hisobotida WMO 2026 yil iyun-avgust oylarida El-Nino hodisasi ehtimoli 80 foiz ekanligini aniqlagan. "Uning kamida noyabrgacha davom etish ehtimoli 90 foizga yaqin yoki undan yuqori", deyiladi hisobotda, qo'shimcha qilinishicha, ob-havo hodisasi global harorat va yog'ingarchilik shakllariga ta'sir ko'rsatib, ekstremal ob-havo xavfini oshiradi.
BMT Bosh kotibi Antonio Guterrish ham nashrdan so'ng video xabarida dunyo buni "shoshilinch iqlim ogohlantirishi" sifatida qabul qilishi kerakligini aytdi. "Yagona samarali javob - inqirozga teng keladigan iqlim harakati: qazib olinadigan yoqilg'iga qaramlikni tugatish, qayta tiklanadigan manbalarga o'tishni tezlashtirish, eng zaiflarni himoya qilish va hamma uchun erta ogohlantirish tizimlarini joriy etish", dedi u.
Source: www.aljazeera.com