Buyuk Britaniya Apellyatsiya sudi hukumatning Falastin tarafdori bo‘lgan “Palestine Action” guruhini “terrorchi tashkilot” deb e’lon qilish qarorini qonuniy deb topdi. Bu qaror mamlakatda norozilik namoyishlari huquqi bo‘yicha munozaralarni yangi bosqichga olib chiqdi.
2020-yilda tashkil etilgan “Palestine Action” o‘zini “to‘g‘ridan-to‘g‘ri harakat” harakati deb ataydi va Isroilning G‘azodagi urushiga sherik bo‘lgan kompaniyalar va muassasalarni nishonga oladi. Faollar asosan qurol ishlab chiqaruvchilarga va harbiy ob’ektlarga vandalizm va mulkni buzish orqali hujum qilgan.
Tarafdorlar guruhni Britaniyaning uzoq fuqarolik itoatsizligi an’anasining bir qismi deb hisoblasa, tanqidchilar uning taktikasini “terrorizm” deb baholaydi. Bu bahs Britaniyaning to‘g‘ridan-to‘g‘ri harakat harakatlariga qanday munosabatda bo‘lgani va nima o‘zgargani haqida keng savol tug‘diradi.
Britaniya tarixida suffragetlar, yadro quroliga qarshi harakatlar, soliq isyonlari va Iroq urushiga qarshi namoyishlar kabi ko‘plab to‘g‘ridan-to‘g‘ri harakat misollari mavjud. Suffragetlar derazalarni sindirish, o‘t qo‘yish va portlashlar uyushtirgan bo‘lsa-da, hozirda ular demokratik islohotchilar sifatida ulug‘lanadi.
So‘nggi yillarda iqlim harakatlari (Extinction Rebellion, Just Stop Oil) kuchayishi bilan hukumat protestlarga nisbatan qat’iy choralar ko‘rmoqda. 2022 va 2023-yillarda qabul qilingan qonunlar jamoat tartibini buzish uchun 10 yilgacha qamoq jazosini belgiladi va politsiya vakolatlarini kengaytirdi.
Queen Mary universiteti tadqiqotiga ko‘ra, 286 nafar faol fuqarolik itoatsizligi uchun qamoqqa olingan, umumiy qamoq muddati 136 yildan oshgan. O‘rtacha 28 oy, har beshinchi mahkum bir yildan ko‘proq muddatga hukm qilingan.
“Filton Four” deb atalgan to‘rt nafar “Palestine Action” faoli Elbit Systems kompaniyasiga 1,2 million funt sterling zarar yetkazgani uchun sudlangan. Sudya ularning harakatlarini “terrorizm” bilan bog‘liq deb topdi, bu esa ularning jazosini og‘irlashtirdi va umrbod “terrorchi” tamg‘asini bosdi.
Huquq himoyachilari bu qarorni tanqid qilib, Britaniya demokratiyasi uchun xavfli deb baholamoqda. “Palestine Action” asoschisi Huda Ammori qarorni Oliy sudga shikoyat qilish niyatida.
Source: www.aljazeera.com