Keniya poytaxti Nayrobida politsiya ikki yil avval soliq oshirishga qarshi namoyishlarda halok bo‘lganlarni xotirlash uchun ko‘chaga chiqqan namoyishchilarni tarqatib yubordi va bir qancha shaxslarni hibsga oldi.
Ichki ishlar vaziri Kipchumba Murkomen payshanba kuni mamlakatning turli hududlarida jami 355 kishi hibsga olinganini ma’lum qildi. U hibsga olinganlarni “jinoyatchilar” deb atadi va namoyishlarni cheklash uchun qo‘llanilgan to‘siqlar va boshqa xavfsizlik choralari uchun uzr so‘radi.
“Biz ushbu choralar tufayli yuzaga kelgan noqulayliklardan afsusdamiz, shu bilan birga ularning shahar va mamlakatning boshqa qismlarida xavfsizlikni ta’minlashdagi samaradorligini qadrlaymiz”, dedi Murkomen jurnalistlarga.
Reuters agentligi muxbiri, shuningdek, politsiya parlament binosi oldida gul qo‘ygan olti kishini hibsga olganidan so‘ng, Nayrobidagi politsiya bo‘limi tashqarisida tinch yig‘ilgan odamlarni tarqatish uchun ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz ishlatganini kuzatgan.
Keniya Milliy Inson Huquqlari Komissiyasi ma’lumotlariga ko‘ra, tashkilotchilar 2024-yilda namoyishchilar parlament hududiga bostirib kirganidan keyin kamida 60 kishi halok bo‘lgan namoyishlarning ikkinchi yilligini nishonlashni rejalashtirgan edi.
Ammo Nayrobida markaziy biznes tumanidagi do‘kon va restoranlar yopiq qoldi, politsiya esa suv purkaydigan yuk mashinalari bilan yo‘l to‘siqlari o‘rnatdi.
Al Jazeera muxbiri Malkolm Uebbning xabar berishicha, namoyishga politsiyaning kuchli javobi hukumatning ikki yil avvalgi voqealarning takrorlanishiga yo‘l qo‘ymaslik istagi bilan bog‘liq.
“Bu so‘nggi haftalarda turli norozilik namoyishlari, jumladan prezident Uilyam Rutoning siyosiy raqiblari tomonidan uyushtirilgan namoyishlar, yoqilg‘i narxining oshishi sababli transport uyushmalarining namoyishlari va ikki yil avval o‘nlab odamlar halok bo‘lgan kundan beri tiklana olmagan norozilik holatidan keyin sodir bo‘ldi”, dedi u.
Muxolifat yetakchilari politsiya zo‘ravonligi qurbonlari va namoyishlarda halok bo‘lganlarning oilalari bilan birga parlamentga yo‘l oldi.
“Ota-ona sifatida biz faqat bolalarimiz uchun motam tutish va gul qo‘yish uchun ruxsat so‘rab keldik. Ammo yetib borganimizda, politsiya bizni to‘sib qo‘yganidan hayratda qoldik”, dedi 2024-yilda o‘ldirilgan 19 yoshli o‘g‘li Ibrohim Kamau onasi Edit Vanjiku.
“Bu juda uyatli”, dedi u. “Va men prezident Rutodan bir narsani so‘rayman: bolalarni o‘ldirgan politsiyachilar ma’lum, men faqat o‘sha bolalar uchun adolat va tovon to‘lashni so‘rayman”.
Namoyish tashkilotchilari politsiyaning o‘tmishdagi xatti-harakatlari bo‘yicha ishonchli tergov o‘tkazilishini va haddan tashqari kuch ishlatmaslik kafolatlarini talab qilmoqda.
Ruto “xavfsizlik xizmati xodimlarining haddan tashqari va suddan tashqari harakatlari” deb atagan narsalarni tan olgan va o‘tgan haftada norozilik namoyishlari bilan bog‘liq suiiste’mol qurbonlari uchun ikki milliard Keniya shillingi (15,5 million dollar) ajratilganini aytgan bo‘lsa-da, ba’zi faollar bu yetarli emasligini aytishdi.
Source: www.aljazeera.com