Hindistonda pasport fuqarolikni tasdiqlovchi asosiy hujjat emasligi haqidagi bayonot keng muhokamalarga sabab bo‘ldi. Tashqi ishlar vazirligi rasmiysining so‘zlariga ko‘ra, pasport asosan sayohat hujjati bo‘lib, fuqarolikni isbotlash uchun yetarli emas. Bu holat Hindistonda fuqarolikni aniqlash tizimidagi bo‘shliqlarni ochib tashladi.

So‘nggi yillarda Hindistonda fuqarolik masalasi siyosiy jihatdan keskinlashgan. Saylov komissiyasi bir qator shtatlarda, jumladan Bihar va G‘arbiy Bengaliyada saylov ro‘yxatlarini qayta ko‘rib chiqish jarayonini boshlagan. Rasmiylar bu jarayonni “nohaq saylovchilarni” chiqarib tashlash uchun zarur deb hisoblasa-da, tanqidchilar bu marginal va ozchilik guruhlariga qarshi qaratilgan deb hisoblamoqda.

Huquqshunoslarning ta’kidlashicha, Hindistonda fuqarolikni tasdiqlovchi yagona universal hujjat mavjud emas. Aadhaar, saylovchi guvohnomasi va pasport kabi hujjatlar turli maqsadlarga xizmat qiladi, ammo hech biri fuqarolikni yakuniy isbotlamaydi. Advokat Rebekka Mammen Jonning so‘zlariga ko‘ra, pasport faqat Hindiston fuqarolariga beriladi, ammo hukumat tug‘ilgan yoki meros bo‘yicha fuqarolik olganlarga alohida fuqarolik sertifikati bermaydi.

Chanakya Milliy Huquq Universiteti vitse-kansleri Fayzan Mustafaning fikricha, Aadhaar kabi biometrik ma’lumotlarga ega bo‘lgan hujjatlar fuqarolikni isbotlash uchun yetarli bo‘lishi kerak. Uning ta’kidlashicha, fuqarolikni aniqlash yuki davlat zimmasiga yuklanishi lozim, aks holda oddiy fuqarolar o‘z maqomiga nisbatan noaniqlik va o‘zboshimchalik bilan duch keladi.

Pasport bilan bog‘liq bahs Milliy Fuqarolar Reestri (NRC) va Fuqarolikni Tuzatish To‘g‘risidagi Qonun (CAA) kabi munozarali masalalarni ham eslatadi. NRC allaqachon Assam shtatida amalga oshirilgan bo‘lib, ikki millionga yaqin kishi fuqarolikdan chiqarilgan. Oliy sud saylov komissiyasining ro‘yxatlarni qayta ko‘rib chiqish vakolatini tan olgan bo‘lsa-da, fuqarolikni belgilash komissiyaning vakolatiga kirmasligini ta’kidlagan.

Source: www.dw.com