Yaponiya aprel oyidan boshlab ajrashgan ota-onalar uchun birgalikda vasiylik tizimini joriy qildi. Bu G7 davlatlari orasida faqat bitta ota-onaga vasiylik beradigan so‘nggi davlat edi. Yangi qonun bilan ota-onalar bolaning hayotiga ta'sir qiluvchi muhim qarorlarni birgalikda muhokama qilishlari shart.
46 yoshli taniqli teleboshlovchi Mariya Yamada eri bilan besh yillik ajralishdan so‘ng yangi qonun tufayli ajrashishga qaror qilganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, eri o‘g‘li ustidan vasiylikni yo‘qotishdan qo‘rqib, ajrashishga rozi bo‘lmagan, ammo endi birgalikda vasiylik imkoniyati tufayli kelishuvga erishilgan.
Biroq, mutaxassislar tizim hali ham bolalar manfaatlarini to‘liq himoya qilmayotganini ta'kidlamoqda. Tokiodagi Meiji Gakuin Universiteti professori Shinji Nozavaning fikricha, bolalar ko‘pincha ajrashgandan so‘ng bir ota-onasi bilan emas, balki buvisi va bobosi bilan ham aloqani yo‘qotadi. U sudlarning bolalar manfaatlarini ta'minlash uchun faol aralashish mexanizmi yo‘qligini tanqid qiladi.
26 yoshli tokiyolik ayol, ota-onasi ajrashganda otasiga vasiylik berilganini, ammo onasi bilan yaqin munosabatda bo‘lishni xohlaganini aytdi. U bolalarning fikrini inobatga olish kerakligini ta'kidladi: "Agar bolalar o‘z fikrlarini bildirish uchun yetarli yoshda bo‘lsa, kattalar ularning istaklarini tinglashi kerak."
Yaponiyada ajrashganlarning 90% sud aralashuvisiz kelishuv asosida amalga oshiriladi. Yangi qonun zo‘ravonlik yoki suiiste'mol holatlarida faqat bitta ota-onaga vasiylik berishni nazarda tutadi. Biroq, xalqaro nikoh va ajralishlar soni ortib borayotgan bir paytda, Yaponiya tizimi tanqidga uchramoqda.
2020-yilda Yevropa Parlamenti Yaponiya fuqarolari bilan nikohda bo‘lgan Yevropa Ittifoqi fuqarolarining bolalarini o‘g‘irlash holatlari ko‘p ekanligini qayd etgan. BMT Bolalar Huquqlari Qo‘mitasi ham Yaponiyani Bolalar Huquqlari Konventsiyasini amalga oshirishni yaxshilashga chaqirgan.
47 yoshli yolg‘iz ona Tomoko Taguchi, uch farzandini tarbiyalayotgan ayol, yangi tizimga shubha bilan qaraydi. Uning fikricha, birgalikda vasiylik aliment to‘lash majburiyatini xiralashtirishi mumkin: "Kundalik mas'uliyatni o‘rtashmaydigan odam bolalar haqida muhim qarorlarga aralashmasligi kerak."
Source: www.dw.com