Bir necha oy davomida Ukraina kuchlari Rossiya hududlari va noqonuniy anneksiya qilingan Qrimdagi energetika infratuzilmasiga muntazam hujumlar uyushtirmoqda. Iyun oyida Moskva, Nijnekamsk, Tyumen va Volgograddagi neftni qayta ishlash zavodlari nishonga olingan. May oyida esa jami 16 ta zavod hujumga uchragan.
Natijada Rossiyada benzin ishlab chiqarish 25% ga kamaygan. Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatda kuniga atigi 85 ming tonna benzin ishlab chiqarilmoqda, yozgi talab esa 110 ming tonnani tashkil etadi. AQShning Energy Intelligence tahlil markazi ekspertlari bu yoz Rossiya tarixidagi eng yomon yoqilg‘i inqiroziga duch kelishi mumkinligini ta’kidlamoqda.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin 28 iyun kuni birinchi marta “ma’lum yoqilg‘i tanqisligi”ni tan oldi. U davlat televideniyesiga bergan intervyusida “ba’zi zararlar bor”, ammo muammo tanqidiy emasligini aytdi. Finlandiya Xalqaro munosabatlar instituti siyosatshunosi Zavadskayaning so‘zlariga ko‘ra, Putin muammo mavjudligini ochiq tan olishga majbur bo‘lgan va eng muhimi, uning sababini – Ukraina dron hujumlarini ko‘rsatgan.
RBC ma’lumotlariga ko‘ra, Rossiyaning 40 ta hududi yoqilg‘i sotishda cheklovlar joriy qilgan. Mustaqil nashr Vyorstka esa 78 tagacha hudud ta’sirlangan bo‘lishi mumkinligini xabar qilmoqda. Ko‘plab shaharlarda yoqilg‘i quyish shoxobchalarida uzun navbatlar paydo bo‘lgan.
Urushni o‘rganish instituti (ISW) eksperti Kristina Xarvordning ta’kidlashicha, Ukraina dronlarining miqdori va sifatini sezilarli darajada oshirgan, ularning masofasini yaxshilagan va Rossiya havo hujumidan mudofaa tizimlarini yo‘q qilishga harakat qilmoqda. Shu bilan birga, Ukraina kuchlari front yaqinidagi Rossiya harbiy ta’minot yo‘llarini buzishga urinmoqda.
Britaniyalik tarixchi Mark Galeottining fikricha, Ukraina Qrimni Rossiyaning asosiy zaif nuqtalaridan biri sifatida belgilagan. “Qrimni ta’minlash juda qiyin. U yerda yoqilg‘i, elektr energiyasi, suv va boshqa zarur narsalar bilan ta’minlash mushkul. Ukrainaning maqsadi – Qrimdagi vaziyatni keskinlashtirib, Putinni muzokaralarga majbur qilish”, deydi u.
Shu bilan birga, Galeotti bu kampaniya Putinni mojaroni kuchaytirishga undashi mumkinligini ham tan oladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Putin zaxirachilarni safarbar qilish, muddatli harbiy xizmatchilarni frontga jo‘natish kabi variantlarga ega, ammo ularning barchasi o‘ziga zarar keltiradi. Yadro qurolidan foydalanish esa “juda dargumon” stsenariy deb baholanmoqda.
Umuman olganda, ekspertlar Rossiya iqtisodiyoti qulashi yoki ommaviy qo‘zg‘olonlar bo‘lishiga hozircha asos yo‘qligini, ammo urushni hozirgi intensivlikda uzoq davom ettirish Rossiya uchun juda qimmatga tushishini ta’kidlamoqda. Shu sababli, muqobil variantlar haqida o‘ylash zarurati paydo bo‘lmoqda.
Source: www.dw.com