29-iyun kuni kechqurun Monakodagi turar-joy binosida kuchli portlash yuz berdi. Ommaviy axborot vositalarining xabar berishicha, ukrainalik tadbirkor Vadim Yermolayev jarohatlangan. U Dnepr shahridan bo‘lib, Ukrainaning eng boy ishbilarmonlaridan biri hisoblanadi.
Dastlabki tergov ma’lumotlariga ko‘ra, noma’lum shaxs binoning qabulxonasiga portlovchi moddalar va metall parchalar bilan to‘ldirilgan ryukzakni qoldirgan. Portlash natijasida jami uch kishi jabrlangan: 50-60 yoshli erkak va ayol, shuningdek 13 yoshli o‘g‘il bola.
Nice-Matin nashriga ko‘ra, ayol portlashda ikkala oyog‘idan ayrilgan. Yermolayev esa kuyish va shrapnel jarohatlari olgan. Uning rafiqasi matbuotga voqea vaqtida boshqa joyda bo‘lgani uchun zarar ko‘rmaganini aytgan.
Le Figaro gazetasining yozishicha, Monako tergovchilari tadbirkorga qilingan hujum ortida Ukraina Xavfsizlik Xizmati (SBU) turishi mumkinligi haqidagi versiyani ham ko‘rib chiqmoqda. Monako prokurori Stefan Tibo 1-iyul kuni voqeani qasddan odam o‘ldirishga urinish sifatida baholagan. Gumonlanuvchilarni qidirish davom etmoqda.
Vadim Yermolayev Alef savdo-ishlab chiqarish guruhi asoschisi va Dneprdagi eng yirik ko‘chmas mulk ishlab chiqaruvchilaridan biridir. U boyligining asosiy qismini tijorat va turar-joy ko‘chmas mulkiga sarmoya kiritish orqali yaratgan. Guruh faoliyati qurilish materiallari ishlab chiqarish, qishloq xo‘jaligi, payvandlash texnologiyalari, konchilik va logistikani o‘z ichiga oladi.
2020-yilda Forbes Ukraine uni mamlakatdagi 23-eng boy tadbirkor deb topgan. Rossiyaning Ukrainaga to‘liq miqyosli bosqinidan oldin uning boyligi 200 million dollardan ortiq baholangan.
Yermolayev 2017-yilda Ukraina fuqaroligidan voz kechib, Kipr fuqaroligini olgan. U bu qarorni Ukraina sud va soliq tizimlaridan noroziligi bilan izohlagan. 2023-yil 23-dekabrda Prezident Volodimir Zelenskiy unga nisbatan 10 yil muddatga shaxsiy sanksiyalar joriy qilgan. Sanksiyalar aktivlarni muzlatish va moliyaviy operatsiyalarni cheklash kabi 16 ta cheklovni o‘z ichiga olgan.
SBU ma’lumotlariga ko‘ra, sanksiyalar sababi Yermolayevning bosib olingan Qrimdagi biznes faoliyati bo‘lgan. Ukraina xavfsizlik xizmati uning bir qancha kompaniyalari 2014-yilda Rossiya Qrimni bosib olganidan keyin ham ishlashda davom etib, Rossiya qonunchiligi bo‘yicha qayta ro‘yxatdan o‘tganini ta’kidlagan. Kompaniyalar Rossiya davlatiga muntazam ravishda millionlab dollar soliq to‘lab, Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushiga moliyaviy hissa qo‘shgan.
Sanksiyalangan kompaniyalardan biri Alef-Vinal-Crimea bo‘lib, u Yermolayev nazoratidagi Ukrainaning eng yirik alkogolli ichimliklar ishlab chiqaruvchilaridan biri Alef-Vinalning Qrimdagi faoliyatini boshqaradi. Yermolayev ayblovlarni rad etib, Rossiya manfaatlari uchun harakat qilmaganini va sanksiyalar asossiz ekanini aytgan.
2022-yil avgust oyida Ukrainska Pravda nashri jurnalistlari “Monako bataloni” deb atalgan tarmoqni fosh qilgan. Bu Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushi davrida Fransiya Rivierasiga joylashgan ukrainalik tadbirkorlar, siyosatchilar va oligarxlar guruhi edi. Vadim Yermolayev ham ulardan biri edi.
2024-yil avgustda Hromadske nashri Yermolayev bilan bog‘liq Dnepr kompaniyasi Ukraina Milliy harbiy memorial qabristonining birinchi bosqichi uchun granit yetkazib berish bo‘yicha tanlovda g‘olib chiqqani haqida xabar bergan. Kompaniya ayblovlarni rad etgan. Keyinchalik Hromadske Yermolayev kompaniya nazoratini qizi Sofiya Kononenkoga o‘tkazib, Ukraina sanksiyalarini chetlab o‘tishga urinayotgani haqida xabar bergan.
2025-yil dekabrda Yermolayevning o‘g‘li Artur Kiprda hibsga olinib, Estoniyaga ekstraditsiya qilingan. Xalqaro onlayn investitsiya firibgarlik tarmog‘i Milton Group bilan bog‘liq ishda u aybini tan olib, 8,5 million yevro tovon to‘lagan va besh yillik shartli jazo olgan.
Fransiya va Ukraina ommaviy axborot vositalari tergov manbalariga tayanib, Yermolayev hujumning asosiy nishoni bo‘lgani haqida xabar bergan bo‘lsa-da, Monako rasmiylari buni tasdiqlamagan. Ommaviy axborot vositalarida muhokama qilinayotgan motivlar orasida Yermolayevning Rossiya bosib olgan hududlaridagi sobiq biznes hamkorlari bilan aloqalari, Rossiya uyushgan jinoyatchiligi bilan bog‘liqligi va o‘g‘lining jinoiy ishi bilan bog‘liqlik bor. Bu nazariyalarning hech biri rasman tasdiqlanmagan.
Bu Yevropada ukrainalik nufuzli shaxslar ishtirokidagi birinchi yirik hujum emas. 2025-yil may oyida sobiq Ukraina Prezidenti Viktor Yanukovich rejimiga yaqin bo‘lgan sobiq siyosatchi va huquqshunos Andriy Portnov Ispaniyada otib o‘ldirilgan edi.
Source: www.dw.com