Moskva, Rossiya – Rossiya jiddiy yoqilg'i tanqisligiga duch kelmoqda, chunki Ukraina dronlari uning neftni qayta ishlash quvvatining katta qismini ishdan chiqardi.
Urush davom etayotgan bir paytda va qishloq xo'jaligi yig'im-terimi boshlanganida, hukumat ta'minotni qayta yo'naltirish, narxlarni ushlab turish va ichki tanqislikning oldini olish uchun eksport taqiqlarini joriy etishga majbur bo'lmoqda.
Yoqilg'i quyish shoxobchalarida uzoq navbatlar butun mamlakat bo'ylab, jumladan, poytaxt Moskvada ham odatiy holga aylandi. Odamlar avtomobillariga yoqilg'i quyish uchun soatlab kutishadi, ba'zi joylarda nasoslar butunlay quruq.
“Men noaniqlik va vaziyat qay tomonga ketayotganini tushunmaslikdan juda qo'rqaman”, dedi Moskvada mashinasiga yoqilg'i quyishni kutayotgan Irina ismli ayol Al Jazeera telekanaliga. Yana bir moskvalik Igor: “Agar inqiroz yirik sanoat korxonalarini yopilishiga olib kelsa, vaziyat nazoratdan chiqib ketishi mumkin”, dedi.
Ekspertlarning fikricha, yoqilg'i narxining oshishi transport xarajatlarining ko'payishiga va undan keyin tovar va xizmatlar narxining sezilarli darajada oshishiga olib keladi.
Rossiya Moliya universiteti huzuridagi Milliy energetik xavfsizlik jamg'armasi eksperti Stanislav Mitraxovichning aytishicha, inqiroz “chuqur, ammo uzoq vaqt davomida Rossiya hukumati buni tan olishni istamadi”. Uning qo'shimcha qilishicha, Rossiyaning javobi “jamoatchilikning hukumatga ishonchsizligini kuchaytirdi” va natijada vahima xaridlarini keltirib chiqardi.
Muammoni hal qilish uchun Rossiya yoqilg'i taqsimotini chekladi. Sotish odatda har bir avtomobil uchun 20-30 litr bilan cheklangan va haydovchilar yoqilg'ini faqat avtomobil bakiga quyishlari kerak. Kanistrlarni to'ldirish asosan taqiqlangan. Hukumat avval benzin va samolyot yoqilg'isi eksportini taqiqlagan edi, endi esa dizel eksportini ham taqiqlashni ko'rib chiqmoqda.
Rossiya nazoratidagi Qrimda favqulodda holat e'lon qilindi. Yaqinlashib kelayotgan qishloq xo'jaligi yig'im-terim mavsumi barqaror dizel ta'minotiga bog'liq bo'lgani sababli, hukumat oziq-ovqat xavfsizligiga zarba bermaslik uchun qishloq xo'jaligiga ajratmalarni birinchi o'ringa qo'ymoqda.
Ichki tanqislikni qoplash uchun Moskva qo'shni davlatlardan, masalan, Belorussiyadan, shuningdek, Osiyo bozorlaridan yoqilg'i import qilishga harakat qilmoqda. Reyter agentligi ma'lumotlariga ko'ra, Moskva Hindistondan 60-80 ming tonna benzin import qilgan. Rossiya har oy turli mamlakatlardan 400 ming tonna benzin import qilishni rejalashtirmoqda.
Rossiya prezidenti Vladimir Putin inqirozni tan olgan bo'lsa-da, Ukrainadagi urushni tugatishni istamaydi va vaziyatni nazorat ostida deb hisoblaydi. “Ushbu hujumlar, albatta, muammolar keltirib chiqaradi, bu aniq. Hozir biz ma'lum bir tanqislikni ko'rmoqdamiz, ammo bu tanqidiy emas”, dedi u.
Ukraina esa imkoniyatdan foydalanmoqda. Prezident Vladimir Zelenskiy 40 kunlik harbiy va razvedka kampaniyasini tasdiqladi, bu Rossiyani urushni tugatishga bosim o'tkazishga qaratilgan. Mitraxovichning aytishicha, inqirozning keyingi rivojlanishi nima samaraliroq ekanligiga bog'liq: Ukraina dronlari yoki Rossiya havo hujumidan mudofaa tizimlari.
Source: www.aljazeera.com