AQSh texnologik gigantlari Google va Amazon 2025-yilda issiqxona gazlari chiqindilarining sezilarli o'sishini ma'lum qildi. Bunga sun'iy intellekt (AI) ma'lumot markazlari sabab bo'lgan, bu esa kompaniyalarning iqlim bo'yicha va'dalarini shubha ostiga qo'ymoqda.
Google o'zining iqlim maqsadlariga erishish "qiyinlashayotgani" haqida ogohlantirdi, chunki kompaniya uglerod chiqindilarining yillik 16% ga o'sishini qayd etdi. Google'ning barqarorlik bo'yicha bosh direktori Kate Brandt: "Bizning AI infratuzilmamiz tarmoqning karbonsizlanishidan tezroq rivojlanmoqda", dedi.
Amazon esa 2024-yilga nisbatan 18% ga o'sishni ko'rsatdi. Uzoq muddatli istiqbolda, Amazon 2019-yilga nisbatan chiqindilarni 58% ga, Google esa 82% ga oshirdi. Amazon'ning chiqindilari (80,85 million tonna CO2) Avstriya yoki Gretsiya kabi butun mamlakatlarnikidan ko'p.
Ikkala kompaniya ham AI ma'lumot markazlari qurilishiga katta sarmoya kiritgan. Amazon'ning elektr energiyasi sotib olishdan chiqindilari 34% ga oshdi, bu ma'lumot markazlari va yetkazib berish tarmog'ining elektrifikatsiyasi bilan bog'liq. Google esa chiqindilarning o'sishini ma'lumot markazlari va chip ta'minot zanjiri bilan izohlaydi.
Chiqindilarning keskin o'sishi kompaniyalarning iqlim maqsadlariga shubha uyg'otmoqda. Amazon 2040-yilgacha nol uglerod chiqindilariga erishishni va'da qilgan, ammo Amazon'ning barqarorlik bo'yicha bosh direktori Kara Hurst AI texnologiyasining ta'sirini tan oldi: "Biz tezroq harakat qilishimiz mumkin yoki talab bizni sekinlashtirishi mumkin". Google esa 2019-yil darajasidagi chiqindilarni 2030-yilgacha ikki baravar kamaytirishni rejalashtirgan.
Shunga qaramay, kompaniyalar ma'lumotlarni o'z foydasiga talqin qilishga harakat qilmoqda. Google'ning ta'kidlashicha, agar karbonsizlantirish choralari bo'lmaganida, 2025-yildagi chiqindilar besh baravar yuqori bo'lar edi. Amazon esa ma'lumot markazlari suv va energiya samaradorligi bo'yicha sanoat o'rtachasidan yaxshiroq ekanini aytmoqda.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2026-yil iyun oyidagi hisobotiga ko'ra, ma'lumot markazlari o'tgan yili shuncha elektr energiyasini iste'mol qilganki, agar ular bir mamlakat bo'lsa, elektr iste'moli bo'yicha dunyoda 11-o'rinni egallagan bo'lar edi. Bu Frantsiya va Saudiya Arabistoni o'rtasida joylashgan bo'lar edi.
Source: www.dw.com