20 yillik qamal, siyosiy bo‘linish va harbiy mojarolar bilan kechgan boshqaruvdan so‘ng, Hamas G‘azo sektoridagi Hukumat Favqulodda Qo‘mitasini rasman tarqatib yubordi. Bu organ amalda Falastin hududini boshqargan edi.
Qaror ma’muriy hokimiyatni yangi tashkil etilgan texnokratik organga topshiradi va bu qamaldagi anklav uchun tarixiy burilish nuqtasini belgilaydi. “G‘azoni boshqarish milliy qo‘mitasi” xalqaro miqyosda qo‘llab-quvvatlanadigan “G‘azo Tinchlik Kengashi” ostida ishlaydi.
Hamas hukmronligining traektoriyasi 2006 yil 26 yanvarda, guruh Falastin parlament saylovlarida kutilmagan katta ko‘pchilikni qo‘lga kiritganida boshlangan. Hamas 132 o‘rindan 76 tasini qo‘lga kiritib, uzoq vaqt hukmronlik qilgan Fath harakatini mag‘lub etdi. Saylovda 1,3 million saylovchining 78 foizi ishtirok etgan.
O‘sha paytda Hamas rahbari Ismoil Haniya guruhni “yetuk harakat” deb atagan bo‘lsa-da, Falastin qonunchisi Hanan Ashravi bu g‘alaba falastinliklarni xalqaro izolyatsiyaga olib kelishi mumkinligidan ogohlantirgan. Uning qo‘rquvi deyarli darhol amalga oshdi: g‘alaba siyosiy integratsiyaga emas, balki 2006 yilning birinchi yarmida Isroil tomonidan og‘ir iqtisodiy va xavfsizlik blokadasiga olib keldi.
Falastin siyosiy tadqiqotchisi Muhammad Al-Aylaning eslashicha, hech kim saylovlarning halolligiga shubha qilmagan, ammo g‘arb kuchlari natijalarni rad etgan. Vaziyat 2006 yil 25 iyunda falastinlik jangchilar isroil askari Gilad Shalitni asirga olganida keskinlashdi. 2007 yil 14 iyunga kelib, Hamas G‘azo sektorida to‘liq harbiy va siyosiy nazoratni o‘rnatdi.
2014 yilda yarashuv bitimi barbod bo‘lgach, Hamas ma’muriy qo‘mita tuzdi. 2017 yilda yangi siyosiy hujjat e’lon qilindi va Misr bosimi ostida qo‘mita tarqatildi. 2018 yilda “Hukumat Harakatlarini Kuzatish Qo‘mitasi” tuzildi.
2023 yil oktyabrida Hamas jangchilari janubiy Isroilga hujum qilganidan so‘ng, Isroil G‘azoga qarshi genotsid urushini boshladi, unda 70 000 dan ortiq odam halok bo‘ldi. Urush davomida Hamas “Hukumat Favqulodda Qo‘mitasi”ni faollashtirdi.
2026 yil yanvarida o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvidan so‘ng, Oq uy “G‘azo Tinchlik Kengashi” va texnokratik “Milliy qo‘mita”ni tashkil etishni ma’qulladi. 2026 yil 6 iyulda G‘azodagi Hukumat Matbuot Markazi Favqulodda Qo‘mitaning tarqatilishini e’lon qildi.
Isroil tashqi ishlar vaziri Gideon Sa’ar bu qadamni “hiyla” deb atadi va Hamas “Hizbulloh modeli”ni takrorlashga urinayotganini ta’kidladi. O‘tish davri shartlariga ko‘ra, 45 000 ga yaqin davlat xizmatchisi o‘z lavozimlarida qoladi.
Source: www.aljazeera.com