Xitoy orbital toifadagi raketaning birinchi bosqichini muvaffaqiyatli qaytarib olgan kichik kosmik kuchlar guruhiga qo‘shildi. Qo‘nish usulini ishlab chiquvchilar SpaceX kabi mavjud o‘yinchilardan farqli yondashuvni qo‘llashdi.
Juma kuni Xitoy birinchi marta orbital toifadagi raketaning tezlatkichini muvaffaqiyatli qaytarib oldi, bu qayta foydalanish mumkin bo‘lgan uchirish tizimlarini yaratish yo‘lidagi muhim yutuq bo‘ldi.
Long March 10B raketasi janubiy Xitoydagi Xaynan tijorat kosmik uchirish maydonidan juma kuni soat 12:15 da uchirildi va sun’iy yo‘ldoshni belgilangan orbitaga joylashtirdi.
Tezlatkich raketaning yuqori bosqichidan ajralganidan taxminan olti daqiqa o‘tib, vertikal ravishda dengiz platformasiga tushdi va tarmoqqa asoslangan qaytarib olish tizimi tomonidan ushlandi.
SpaceX va Blue Origin kabi AQSh kompaniyalari raketalaridan farqli o‘laroq, Long March 10B to‘rtta ilgak yordamida dengiz platformasi ustidagi tarmoqni ushlaydi.
Xitoy raketa texnologiyasi akademiyasi mutaxassisi Chen Muye bu yondashuv raketaning bort tuzilmasini soddalashtirishi, og‘irligini kamaytirishi va yuk sig‘imini oshirishi mumkinligini aytdi.
“Bu, shuningdek, qo‘nish nuqtasidagi og‘ishlarga juda moslashuvchan, chunki muvofiqlashtirilgan tarmoq tizimlari ushlash oynasini samarali kengaytirishi mumkin”, dedi Muye Xinhua agentligiga.
Xitoy o‘n yil davomida qayta foydalanish mumkin bo‘lgan raketa texnologiyasini ishlab chiqish bilan shug‘ullanib kelmoqda, bu esa uchirish xarajatlarini kamaytirish va tez rivojlanayotgan tijorat sun’iy yo‘ldosh tarmoqlarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
Xususiy kompaniya LandSpace va davlatga qarashli Xitoy aerokosmik fan va texnologiya korporatsiyasining oldingi qaytarib olish urinishlari o‘tgan yili oxirgi qo‘nish bosqichida muvaffaqiyatsizlikka uchragan edi.
Long March 10B, shuningdek, Xitoy 2030 yilgacha rejalashtirilgan ekipajli Oy missiyalari uchun ishlab chiqayotgan keng Long March 10 oilasining bir qismidir. Juma kungi parvoz ma’lumotlari mamlakatning Oy dasturi uchun texnologiyani tasdiqlashga yordam berishi mumkin.
Sinovdan so‘ng bir qancha Xitoy aerokosmik kompaniyalarining aksiyalari ko‘tarildi, China Spacesat va China Satellite Communications kunlik savdo chegarasiga yetdi.
Long March 10B past Yer orbitasiga kamida 16 metrik tonna yuk ko‘tara oladi va maksimal yuk sig‘imi 22,8 metrik tonna bo‘lgan SpaceX Falcon 9 bilan taqqoslanadi.
SpaceX birinchi marta 2015 yil dekabr oyida orbital missiyadan so‘ng Falcon 9 tezlatkichini qo‘ndirgan edi. Hozirda u raketani yiliga taxminan 150 marta uchirmoqda, ko‘pincha alohida tezlatkichlarni o‘nlab marta qayta ishlatmoqda.
Source: www.dw.com