Bu hafta Bahrayn, Quvayt, Ummon, Qatar, Birlashgan Arab Amirliklari va Iordaniyada havo hujumidan mudofaa tizimlari faollashtirildi, chunki Eron AQSh harbiy ob'ektlariga qaratilgan yana bir hujum to'lqinini amalga oshirdi.
Bu AQShning Eron janubiy qirg'oqlariga, jumladan Bandar-Abbos, Sirik va Jask port shaharlari hamda Qeshm oroliga yangi bombardimonidan so'ng yuz berdi.
Oxirgi o'zaro to'qnashuvlar Vashington va Tehron 28 fevralda boshlangan urushni to'xtatish bo'yicha memorandum imzolaganidan bir oy o'tmay sodir bo'ldi. Ikkala tomon ham kelishuvni buzganlikda bir-birini ayblamoqda.
Eron kuchlari Ummon qirg'oqlari yaqinida tijorat kemalariga hujum qildi, AQSh esa 8 iyulda Hormuz bo'g'ozida kemalarga tahdid solgan Eron harbiy pozitsiyalariga zarba berganini aytdi. Eron javoban Fors ko'rfazidagi AQSh bazalariga raketa va dronlarni uchirdi.
Mutaxassislarning ta'kidlashicha, AQSh harbiy mavjudligi mintaqadagi davlatlarni nishonga aylantiradi, biroq ayni paytda ularni Eron hujumlaridan himoya qiladi. Fors ko'rfazi davlatlari o'zlarining ko'p qatlamli havo mudofaasi tarmoqlari uzoq davom etadigan to'qnashuvlarga bardosh bera olishidan xavotirda.
Eron o'z hujumlari Iordaniyadagi yoqilg'i ombori, Bahrayndagi vertolyot ta'mirlash inshooti, Quvaytdagi yoqilg'i baklari va Patriot havo mudofaasi tizimiga zarba berganini da'vo qilmoqda. Bu da'volar mustaqil ravishda tasdiqlanmagan.
Qatar uch kishi, jumladan bir bola, yakshanba kuni Eron raketasini tutish paytida shrapnel tufayli yaralanganini ma'lum qildi.
Fors ko'rfazi davlatlari o'nlab yillar davomida AQSh, Yevropa va ba'zi hollarda Rossiya, Xitoy va Isroil tizimlarini birlashtirgan ko'p qatlamli havo mudofaasi tarmoqlarini qurishgan. Saudiya Arabistoni, BAA va Qatar eng ilg'or tizimlarga ega.
Tahlilchilarning fikricha, Eron arzon dronlardan foydalanib, qimmatbaho tutuvchi raketalarni sarflashga majbur qilmoqda. Bu uzoq muddatda mudofaa qobiliyatiga putur yetkazishi mumkin.
Fors ko'rfazi davlatlari AQSh bilan yaqin aloqalarni saqlab qolish bilan birga, o'z mudofaa sanoatini rivojlantirish va boshqa davlatlar bilan harbiy hamkorlikni kengaytirish yo'llarini izlamoqda. Ukraina, Janubiy Koreya va Yevropa davlatlari bilan mudofaa shartnomalari imzolangan.
Shu bilan birga, Fors ko'rfazi davlatlari Eron bilan diplomatik aloqalarni tiklashga intilmoqda. BAA 2022 yilda, Saudiya Arabistoni esa 2023 yilda Eron bilan munosabatlarni normallashtirgan.
Hormuz bo'g'ozida yuk tashishdagi cheklovlar Fors ko'rfazi davlatlarining neft va gaz eksportidan tushadigan daromadlariga tahdid solmoqda. BAA, Bahrayn, Quvayt va Qatar ayniqsa zaif.
Tahlilchilarning fikricha, mintaqadagi hech bir davlat uzoq davom etadigan urushni ko'tara olmaydi, shuning uchun vaziyat butunlay nazoratdan chiqib ketmasligi mumkin. Biroq diplomatik yechimga ishonch pastligicha qolmoqda.
Source: www.aljazeera.com