️ Nadia Almukayed eri, doktor Hassan Khalil Almukayedni oxirgi marta G‘azodagi kasalxonada ko‘rgan. 2024-yil oktabriga kelib, Isroilning Falastin anklaviga qarshi genotsid urushi Almukayedlar oilasini, jumladan, otasi va boshqa qarindoshlarini qurshab olgan edi.
️ Isroil kuchlari shimoliy G‘azoga hujumni kuchaytirgach, oila Kamol Advon kasalxonasida qamalib qoldi. Hassan Almukayed qon tomir jarrohi bo‘lib ishlagan. “Biz shimoliy G‘azoni tezda tark eta olmadik,” dedi Nadia Al Jazeera telekanaliga. “Bir joydan ikkinchisiga ko‘chdik, oxiri Kamol Advon kasalxonasida qamalib qoldik.”
️ Hassan Almukayed hozirda Isroil hibsxonasidagi kamida 15 falastinlik shifokordan biri. Eng taniqlisi – Kamol Advon kasalxonasi direktori Hussam Abu Safiya. Birlashgan Millatlar Tashkilotining mustaqil tergov komissiyasi o‘tgan hafta Abu Safiyani zudlik bilan ozod qilishni talab qildi. U 18 oydan ortiq vaqtdan beri hech qanday ayblovsiz saqlanmoqda.
️ Huquq himoyachilari va Abu Safiyaning advokati uning “davomli va og‘ir zo‘ravonlik”, jumladan, qiynoqlarga duch kelgani va hayoti xavf ostida ekani haqida ishonchli ma’lumotlar borligini aytadi. Abu Safiya va Almukayed Isroil harbiylari shimoliy G‘azoni majburiy evakuatsiya qilishni buyurganida, davolanayotgan o‘nlab yangi tug‘ilgan chaqaloqlarni tashlab ketishdan bosh tortgan shifokorlar edi.
️ Nadia Almukayed eri ishdan to‘xtamaganini aytadi. “Urush boshidan Hassan [olib ketilgunga qadar] u hech qachon bemorlar va yaradorlarga xizmat qilishni to‘xtatmadi.” Uning so‘zlariga ko‘ra, eri haftada bir necha soatgina uyga kelib, oilasini ko‘rib, yana kasalxonaga qaytgan.
️ 2024-yil oktabrida Isroil tanklari Kamol Advonga bostirib kirganda, askarlar oilalarni chiqib, janubga piyoda ketishni buyurgan. “Ishg‘olchi kuchlar shifokorlarga zarar yetkazilmasligi va hibsga olinmasligiga va’da bergan edi,” deydi Nadia. “Albatta, ular va’dasida turmadi.”
️ Nadia eri bilan xayrlashib, uch farzandi bilan ketgan. O‘sha kechasi soat 12 gacha telefon aloqasi bo‘lgan, keyin uzilgan. “O‘shanda Hassan hibsga olinganini bildim.”
️ Naji Abbas (PHRI) ma’lumotiga ko‘ra, Hassan Almukayed 2024-yil 25-oktabrda hibsga olingan. U Isroilning “Noqonuniy jangchilar to‘g‘risidagi qonuni” bo‘yicha saqlanmoqda, bu esa cheksiz muddatga sudlovsiz qamoqqa olishga imkon beradi. Abbas bu toifani “xalqaro huquqda mavjud emas” deb ta’riflaydi.
️ Almukayed 21 oydan beri ayblovsiz hibsda. Dastlab Sde Teiman lagerida 7 oy saqlangan. U bilan birga ukasi Mahmud, kasalxona hamshirasi ham hibsga olingan. Mahmud 2025-yil oktabrdagi mahbus almashinuvida ozod qilingan, ammo Hassan qo‘yib yuborilmagan. O‘tgan yil iyunida u Ktziot qamoqxonasiga ko‘chirilgan.
️ Aka-ukalar otalari Xalil Almukayedning vafot etganidan hali xabardor emas. Xalil ham Kamol Advonda qamalgan, qisqa muddat hibsda bo‘lgan. Oilaga ko‘ra, isroillik askarlar uning dori-darmonlarini tortib olib, tagi teshik suv shishasi berishgan. U “juda og‘ir ahvolda” qo‘yib yuborilgan va bir necha oydan keyin “o‘g‘illari uchun qayg‘udan” vafot etgan.
️ Nadia Almukayed eriga otasining o‘limi haqida aytmagan. “Men undan qo‘rqaman,” deydi u.
️ Hassan Almukayed 1972-yilda Jabaliya lagerida tug‘ilgan. U Ruminiyada tibbiyotni o‘rgangan, Shvetsiyada ishlagan va 2010-yilda keksa ota-onasiga qarash uchun G‘azoga qaytgan. Uyda bepul klinika ochgan. “Agar bemor yarim tunda yoki ertalab kelib, ‘Doktor Hassan’ni so‘rasa, u uyg‘onib, klinikaga olib borardi,” deydi Nadia.
️ Urush G‘azoni ikkiga bo‘lganda, Hassan Almukayed qamal ostidagi shimolda qolgan ikki jarrohdan biri edi. Uning mashinasi bombardimon qilinganidan keyin kasalxonaga eshak aravasida borgan.
️ Abbasning so‘zlariga ko‘ra, Kamol Advondagi voqealar Isroilning G‘azo kasalxonalarini nishonga olish va falastinliklarni siqib chiqarishga qaratilgan “tizimli harakat”ning bir qismi. “Har safar Isroil armiyasi tibbiy muassasaga bostirib kirganida, o‘nlab xodimlarni hibsga olgan.” 350 dan ortiq tibbiyot xodimi hibsga olingan, 55 nafari hali ham saqlanmoqda.
️ Abbas shifokorlarning qamoq sharoitlarini tasvirlaydi: “Ularning hammasi och qoldirilmoqda. Haftalik jismoniy zo‘ravonlikka duch kelmoqdalar.” Sde Teimanda kamera chiroqlari hech qachon o‘chmaydi. Almukayed qandli diabet va yuqori qon bosimidan aziyat chekadi, dori-darmonlaridan mahrum qilingan.
️ Nadia Almukayed erining 40 kg vazn yo‘qotganini aytadi. Isroil qamoqxona xizmati va armiyasi izoh bermadi.
️ Abbasning fikricha, Isroil shifokorlarning ovozidan qo‘rqadi. “Biz Isroil davlati doktor Abu Safiya, doktor Hassan Almukayed va boshqa shifokorlarning ovozidan qo‘rqadi, deb hisoblaymiz.”
️ Hassan Almukayedning advokatlari uni 18 oy ichida atigi to‘rt marta ko‘rishgan. Oxirgi marta yanvarda. Keyin tashriflar to‘xtatilgan.
️ Nadia Almukayed va bolalar al-Mavosidagi chodirda yashaydi. U UNRWA da matematika o‘qituvchisi bo‘lib ishlaydi. “Men bu hayotdan charchadim,” deydi u. Eng qiyini – to‘ng‘ich o‘g‘li Muhammadning otasiz ulg‘ayayotganini ko‘rish.
️ So‘nggi tashrifda Hassan Almukayedning xotini uchun xabari: “Halaning tug‘ilgan kuniga ikki kun qoldi, iltimos, tort pishir.” Har safar advokat tashrif buyurganida, uch bola uning ovozli xabarini birga tinglashadi. “Agar otamiz biz bilan bo‘lsa, u bizga bayram uyushtirardi, bizni dengizga olib borardi,” deydi ular.
Source: www.aljazeera.com