Amerika Qo'shma Shtatlari Prezidenti Donald Tramp 2020-yilgi saylovlarda mag'lubiyatga uchraganidan keyin yana bir bor saylov natijalariga shubha uyg'otish kampaniyasini boshladi. Bu safar u Xitoyni ovozlarni manipulyatsiya qilishda yordam bergan asosiy dushman sifatida ko'rsatdi.
Tramp payshanba kuni prime-time nutqida yangi maxfiy ma'lumotlar xorijiy aralashuvni fosh qilganini da'vo qildi, ammo AQSh razvedkasi bu da'volarni rad etgan edi. Uning so'zlariga ko'ra, Xitoy 220 million saylovchining ma'lumotlarini noqonuniy ravishda to'plagan va 2020-yilda saylov ma'lumotlariga eng katta hujumni amalga oshirgan.
Tramp ma'muriyati payshanba kuni ushbu da'volarni tasdiqlash uchun yuzlab maxfiy hujjatlarni e'lon qildi. Biroq, 2021-yildagi AQSh razvedka hisobotida Xitoy 2020-yilgi saylovlarga ta'sir o'tkazishni ko'rib chiqqan, ammo oxir-oqibat buni amalga oshirmagan degan xulosa chiqarilgan edi.
Xitoy elchixonasi matbuot kotibi Lyu Chang Trampning nutqidan oldin AQSh ommaviy axborot vositalariga bergan javobida da'volarni rad etdi. "Xitoy boshqa davlatlarning ichki ishlariga aralashmaslik tamoyiliga amal qilgan. AQSh saylovlari AQShning ichki ishidir. Uning natijasi Amerika xalqining ovozlari bilan belgilanadi. Xitoy hech qachon AQSh prezidentlik saylovlariga aralashmagan va aralashmaydi", dedi u.
Demokratik partiya yetakchilari ham da'volarga munosabat bildirdi. Senator Mark Uorner Trampning "bombalarini" butunlay soxta deb atadi va razvedka idoralari Xitoy 2020-yilgi saylovlarda bironta ham ovozni o'zgartirishga urinmagan degan fikrda yakdil ekanligini ta'kidladi.
Tramp, shuningdek, pochta orqali ovoz berish tizimiga shubha bildirib, uni "korruptsiyalashgan" deb atadi. Konservativ Heritage Foundation tahlili 1982-2025 yillar oralig'ida atigi 300 ta soxta pochta ovoz berish holati aniqlanganini ko'rsatdi. Brookings Institution esa pochta orqali ovoz berishdagi firibgarlik 10 million ovozdan to'rttasini tashkil qilishini hisoblab chiqdi.
Tramp, shuningdek, Venesueladagi CIA topilmalariga ishora qilib, AQSh ovoz berish mashinalari raqamli manipulyatsiyaga moyilligini ta'kidladi. Biroq, hujjat faqat Venesueladagi tizimlar haqida edi.
Prezidentning so'zlariga ko'ra, 278 mingga yaqin fuqaro bo'lmagan shaxslar federal saylovlarda noqonuniy ro'yxatga olingan. Bipartisan Policy Center tadqiqoti esa o'tgan tekshiruvlarda saylovchilarning atigi 0,04 foizi fuqaro bo'lmaganligini aniqlagan.
Tramp, shuningdek, FQB Michigan shtatida saylov firibgarligi bo'yicha ishni qayta ochishini aytdi. 2020-yildagi ish saylovchilarni ro'yxatga olish kompaniyasi bilan bog'liq bo'lib, u soxta yoki xatolik bilan to'ldirilgan ma'lumotlarni to'plagan edi.
2021-yilda AQSh razvedka idoralari tomonidan o'tkazilgan keng qamrovli tekshiruvlar Rossiya Prezidenti Vladimir Putin bir qancha Rossiya davlat idoralariga Biden kampaniyasiga putur etkazish va Trampni qo'llab-quvvatlashni kamaytirishga qaratilgan ta'sir operatsiyalarini o'tkazishga ruxsat berganini aniqladi. Eron, Kuba, Venesuela va Livanlik Hizbulloh ham saylovlarga ta'sir o'tkazishga urinishgan.
Source: www.aljazeera.com