Germaniya hukumati Bundesverning modernizatsiyasi va kengaytirilishiga katta mablag‘ ajratmoqda, biroq tanqidchilar mamlakatning sekin xarid qilish jarayonlari bu sa’y-harakatlarni barbod qilish xavfi borligini ta’kidlamoqda.
Ukraina va Erondagi urushlar arzon dronlar millionlab dollarlik qurollarga qarshi samarali bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi. Masalan, Ukraina havo hujumidan mudofaa tizimlari rus hujumlariga qarshi tura olmoqda.
Germaniya mudofaa xarajatlarini keskin oshirdi: 2022-yilda e’lon qilingan 100 milliard yevrolik maxsus fonddan tashqari, muntazam xarajatlar 2025-yilda 62,4 milliard yevrodan 2026-yilda 82,7 milliard yevroga, 2029-yilga borib esa 152 milliard yevroga ko‘tarilishi rejalashtirilgan.
Tanqidchilar bu katta mablag‘larning eng yaxshi yo‘l bilan sarflanayotganiga shubha qilmoqda. Ayniqsa, 100 milliard yevrodan ortiq bo‘lgan FCAS franko-german qiruvchi samolyoti loyihasi iyun oyida bekor qilinganidan keyin bu savol dolzarb.
Mudofaa tahlilchisi Niko Lange hozirgi strategiyani keskin tanqid qildi: “Bu avvalgi kabi disfunksional tizim. Unga shunchaki ko‘proq pul quyilmoqda. Agar harbiy rejalashtirish va xarid qilish tuzilmalari o‘zgartirilmasa, hech qanday yaxshilanish bo‘lmaydi.”
Sotsial-demokrat deputat Andreas Shvarts Ukrainaga tashrifidan so‘ng, Germaniyada birinchi urush yilida muhokama qilingan Taurus raketalari yoki Leopard tanklari haqidagi bahslar butunlay ahamiyatsiz bo‘lib qolganini aytdi. “Ukrainada menga hech kim Taurus yoki Leopard haqida so‘ramadi. Ular dronlar, o‘q-dorilar, IT sektorini modernizatsiya qilish, sun’iy yo‘ldoshlar va aloqa vositalarida yordamga muhtoj.”
Biroq mutaxassislar og‘ir qurol tizimlarining butunlay eskirganini inkor etadi. DGAP siyosat tahlilchisi Maks Bekkerning fikricha, tanklar va artilleriya tizimlari hududni egallash va ushlab turish, shuningdek, uzoq masofali zarbalar uchun muhimligicha qolmoqda.
Germaniya mudofaa xaridlari byurokratiya tufayli sekin va murakkab. Yangi qabul qilingan “Harbiy xaridlarni tezlashtirish to‘g‘risida”gi qonun xarid jarayonlarini markazsizlashtirish va hujjat aylanishini kamaytirishga qaratilgan.
Bekker Germaniya dronlar ishlab chiqarish uchun tezkor sanoat infratuzilmasini yaratishi kerak, deb hisoblaydi: “Men millionlab dronlarni sotib ololmayman. Menga mashg‘ulotlar uchun zaxira kerak, ammo to‘rt-olti hafta ichida ommaviy ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish imkoniyati ham bo‘lishi kerak.”
Source: www.dw.com