Oxfam tashkilotining yangi hisobotiga ko‘ra, G‘azodagi vayronagarchilikni bartaraf etish uchun 71,4 milliard dollar talab etiladi. Bu miqdor so‘nggi 20 yil ichida G‘azoda bo‘lib o‘tgan barcha harbiy amaliyotlardan keyingi tiklash ishlariga sarflangan mablag‘dan 7 baravar ko‘pdir.

Urushda kamida 73 000 falastinlik halok bo‘lgan, 173 000 kishi yaralangan va 1,9 million kishi uy-joyini tark etishga majbur bo‘lgan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Yevropa Ittifoqi va Jahon banki tomonidan aprel oyida e’lon qilingan baholashda G‘azodagi zarar 57,9 milliard dollarni tashkil etgani aytilgan.

Hisobotda ta’kidlanishicha, insoniy taraqqiyot 77 yilga orqaga surilgan. Falastin Iqtisodiy Tadqiqotlar Instituti (MAS) va Falastin Savdo Markazi (PalTrade) bilan hamkorlikda tayyorlangan hujjatda G‘azoni tiklash jarayonida falastinliklarning bevosita ishtiroki zarurligi ta’kidlanadi.

MAS katta tadqiqotchisi Misyef Jamilning so‘zlariga ko‘ra, rekonstruksiya nafaqat gumanitar, balki siyosiy vazifadir. “Chet el poytaxtlarida ishlab chiqilgan reja, qanchalik yaxshi moliyalashtirilgan bo‘lmasin, kosmetik mashq bo‘ladi – bu Falastin yerlari va hayoti ustidan nazoratning yana bir shaklidir”, deydi u.

Tiklash ishlarini boshlashdan oldin 66 million tonna vayronalarni tozalash kerak. Bu vayronalar orasida portlamagan bombalar va snaryadlar borligi taxmin qilinmoqda, bu esa tozalash guruhlari va aholi uchun xavf tug‘diradi. Shuningdek, 8 000 dan 11 000 gacha falastinlik vayronalar ostida qolgan bo‘lishi mumkin, ularning qoldiqlarini topish va aniqlash talab etiladi.

Hisobotda besh yillik tiklash rejasi taklif qilingan bo‘lib, unda falastinliklar jarayonning boshqaruvida bo‘lishi kerakligi ta’kidlanadi. Reja to‘rt bosqichdan iborat: favqulodda yordam va barqarorlashtirish (10 milliard dollar), erta tiklanish va xizmatlarni qayta tiklash (15 milliard dollar), o‘rta muddatli rekonstruksiya (25 milliard dollar) va uzoq muddatli rivojlanish (20 milliard dollar).

Source: www.aljazeera.com