Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) ma'lumotlariga ko'ra, Sudan'da davom etayotgan fuqarolar urushi tufayli 8 milliondan ortiq maktab yoshidagi bolalar ta'limdan mahrum bo'lib qolmoqda. Urush uch yildan ko'proq vaqt oldin boshlangan bo'lib, hozirgi kunga qadar vaziyat yanada og'irlashmoqda.
BMT Bosh kotibining o'rinbosari Amina Mohammed juma kuni BMT Xavfsizlik Kengashining Sudan'da ta'limni himoya qilish bo'yicha norasmiy yig'ilishida ogohlantirish bilan chiqdi. Urushning 1210-kuni munosabati bilan so'zga chiqqan Mohammed, "Bu urush olib ketayotgan narsalar orasida eng muhimi Sudanning kelajagi - bolalarning ta'limidan mahrum qilishdir", dedi.
U konflikt "butun bir avlod"ning kelajagini yo'q qilayotganini ta'kidladi. BMT ma'lumotlariga ko'ra, 2023-yil aprel oyida boshlangan to'qnashuvlardan beri Darfur mintaqasidagi maktablarning qariyb to'rtdan uch qismi zarar ko'rgan, vayron qilingan yoki boshqa sabablarga ko'ra yaroqsiz holga kelgan.
"Har olti boladan beshtasi maktabdan tashqarida qolmoqda. Ota-onalar bolalarini maktabga yuborishdan ko'ra uyda saqlashni afzal ko'rishadi, chunki uy ularni xavfsiz saqlash mumkin bo'lgan yagona joy", - dedi Mohammed. Uning so'zlariga ko'ra, 2024-yildan beri BMT maktablarga 67 dan ortiq hujum va maktablarning harbiy maqsadlarda ishlatilishining 154 dan ortiq holatini hujjatlashtirgan, ammo bu raqamlar haqiqiy holatni to'liq aks ettirmaydi.
Sudan o'qituvchilarining yarmidan ko'pi maosh olmayapti, ammo ko'pchilik "barcha qiyinchiliklarga qaramay" ishlashda davom etmoqda. "Sudan avvalgi urushlarda bir avlodni yo'qotgan edi, endi esa yana birini yo'qotmoqda", - dedi Mohammed. U konfliktning og'irligi asosan ayollar va bolalar zimmasiga tushayotganini, ular "hech qanday aybi bo'lmagan holda eng ko'p azob chekayotganini" ta'kidladi.
BMT va uning hamkorlari bu yil bir milliondan ortiq Sudan bolalarini qandaydir ta'lim shakliga qaytarishga muvaffaq bo'lgan, ammo bu hali ham zarur bo'lgan darajadan ancha past. Sudan armiyasi va tezkor qo'llab-quvvatlash kuchlari (RSF) o'rtasidagi to'qnashuvlar boshlanganidan beri UNICEF bolalarga ta'siri haqida bir necha bor ogohlantirgan. Mamlakat bo'ylab taxminan 15 million kishi o'z uylarini tark etgan, 33 millionga yaqin odam - ularning yarmidan ko'pi bolalar - gumanitar yordamga muhtoj.
BMTning Inson huquqlari bo'yicha Oliy komissari Volker Turk bu yil Sudan'ga tashrifi chog'ida ommaviy qotillik va guruhli zo'rlash holatlari haqida gapirib, bu mojaroni "oddiy mojaro emas, balki real vaqtda sodir bo'layotgan inson huquqlari fojiasi" deb atagan.
Source: www.aljazeera.com