11-sentabr hujumlaridan so'ng qabul qilingan qonunlar favqulodda chora sifatida e'lon qilingan edi, ammo 25 yil o'tib ular nafaqat bekor qilinmadi, balki yanada kengaytirildi. Guantanamo qamoqxonasidagi muddatsiz hibs qilish amaliyoti endi butun xavfsizlik tizimining asosiga aylandi. Bu haqda Al Jazeera nashrida chop etilgan tahliliy maqolada so'z yuritiladi.
Maqolada ta'kidlanishicha, "terrorizmga qarshi urush" doirasida yaratilgan huquqiy asoslar dastlab ayrim aholi guruhlarini xavfsizlik tahdidi sifatida ko'rishni qonuniylashtirgan. Guantanamoda hech qanday ayblovsiz 15 yilga yaqin saqlangan Mansur Adayfiyning taqdiri bu tizimning eng yorqin misolidir. Uning so'zlariga ko'ra, qamoqxona ma'muriyati uning adolat talab qilgan xatiga oziq-ovqat bilan jazolash va yakkalab qamash bilan javob bergan.
Guantanamo shunchaki qamoqxona emas, balki usul bo'lib xizmat qildi: muddatsiz shubha qilish qonunga kiritildi va bu qonunlar o'z kuchini saqlab qoldi. Bu usul keyinchalik boshqa sohalarga ham ko'chirildi. Muallifning fikricha, Falastin birdamlik harakatining "terroristik tashkilot" deb e'lon qilinishi, migrantlarni Guantanamo sharoitlariga o'xshash lagerlarda saqlash va kuzatuv infratuzilmasining tinch namoyishchilarga qarshi ishlatilishi ana shu tizimning davomi hisoblanadi.
Maqolada AQShning "terrorizmga qarshi urush" siyosati tanqid qilinadi va bu siyosat 11-sentabrdan ancha oldin boshlangan G'arb siyosatining bir qismi ekanligi ta'kidlanadi. Muallifning yozishicha, 11-sentabr shunchaki bu siyosatga nom, huquqiy asos va cheksiz byudjet bergan. Hamid Hayatning 14 yillik qamoq jazosi va doktor Ali at-Tamimiyning 20 yillik qamoq jazosi ham xuddi shu tizimning qurbonlari bo'lgan.
Xulosa qilib aytganda, muallif bu qonunlar hech qachon vaqtinchalik bo'lmagan va o'z-o'zidan tuzatilmasligini ta'kidlaydi. Yagona munosib javob - bu qonunlarni bekor qilishdir. Maqolada bildirilgan fikrlar muallifning shaxsiy nuqtai nazari bo'lib, Al Jazeera tahririyatining pozitsiyasini aks ettirmasligi mumkin.
Source: www.aljazeera.com