AQSh hukumati tomonidan «chet ellik terrorist» deb tasniflangan shaxslarni chiqarib yuborish uchun 30 yil avval tashkil etilgan maxsus sud — Alien Terrorist Removal Court (Chet ellik terrorchilarni chiqarish sudi) birinchi marta ish ko'rdi. Bu haqda AQSh Adliya vazirligi juma kuni ma'lum qildi.
47 yoshli Nazira Hoji Zoda, Qo'shma Shtatlarda qonuniy doimiy yashovchi (green card egasi) sifatida Texasning Fort-Uort shahrida istiqomat qilgan. U 2024-yilda hibsga olingan. AQSh Bosh prokurori Todd Blansh joriy yilning 15-iyulida uning deportatsiyasi bo'yicha hujjatlarni sudga taqdim etgan. Hoji Zoda hibsga olishga qarshi chiqish huquqidan voz kechgan va Afg'onistonga deportatsiya qilingan.
Adliya vazirligi Hoji Zodani 2024-yilgi saylov kunida Oklaxoma shtatida ommaviy otishma uyushtirish rejasini yashirishga yordam berganlikda aybladi. Unga hech qanday jinoiy ayblov qo'yilmagan bo'lsa-da, uning o'g'li Abdulla Hoji Zoda va kuyovi Nosir Ahmad Tavhedi tegishli ayblovlar bo'yicha aybini tan olgan.
1996-yilda Kongress tomonidan xalqaro terrorizmga qarshi kurash doirasida tashkil etilgan bu sud besh sudyadan iborat bo'lib, ular besh yillik muddatga rotatsiya asosida tayinlanadi. Sud hukumatga milliy xavfsizlikka tahdid soladigan maxfiy ma'lumotlarni taqdim etish imkonini beradi, shu bilan birga ayblanuvchiga o'z himoyasini tayyorlash uchun yetarli bo'lgan maxfiy bo'lmagan xulosani taqdim etishni talab qiladi. Hukumat shaxsning «chet ellik terrorist» ekanligini kuchli dalillar bilan isbotlashi shart.
Himoya tomoni qonuniy doimiy yashovchilarni sudga tortish, ularga qarshi dalillarni yashirish bilan birga, bu jarayonni «to'g'ri sudlov» (due process) tamoyillarini buzish deb baholadi va sud oxir-oqibat konstitutsiyaga zid deb topilishini bashorat qildi. Advokatlar bayonotida shunday deyilgan: «Qonuniy doimiy yashovchilarni sudga tortib, ularga yoki ularning advokatlariga qarshi ishlatiladigan dalillarni ko'rsatishdan bosh tortish — to'g'ri sudlovning ochiq buzilishidir. Ishonchimiz komilki, Alien Terrorist Removal Court sudyaga murojaat qilinishi bilanoq konstitutsiyaga zid deb topiladi».
Adliya vazirligi rasmiylari deportatsiyani milliy xavfsizlik g'alabasi deb atadi. Bosh prokuror Todd Blansh: «Terrorizmni qo'llab-quvvatlovchi va oqlovchi shaxslar Qo'shma Shtatlarda yashamasligi kerak», — dedi va bu ish idora mamlakatni himoya qilish uchun «qo'lidagi barcha vositalardan» foydalanishini ko'rsatishini qo'shimcha qildi. Hoji Zoda advokatlari uning deportatsiyaga rozilik berishini «bu sudning qonuniyligini tan olish deb hisoblamaslik kerak» deb ta'kidladi. Adliya vazirligi kelgusida ilgari ishlatilmagan bu sud orqali qo'shimcha ishlarni ko'rib chiqishini hozircha ma'lum qilmadi.
Source: www.aljazeera.com