Ispaniya Kongressi G'arbiy Sahroi Kabirda Ispaniya mustamlakasi davrida tug'ilgan sahroiylar uchun maxsus fuqarolik yo'lini ochuvchi qonun loyihasini ma'qulladi. Qonun loyihasi 168 ovoz bilan qabul qilindi, 31 nafar deputat qarshi ovoz berdi, 145 nafari betaraf qoldi. Endi hujjat Senatda ko'rib chiqilishi kerak.
Taklif etilayotgan qonun 1977-yil 29-sentabrgacha G'arbiy Sahroi Kabirda tug'ilgan shaxslarga oddiy yashash talablarini bajarmasdan Ispaniya fuqaroligini olish imkonini beradi. Birinchi darajali avlodlar ham qamrab olinadi. Ispaniyada qonuniy yashovchi sahroiylar uchun yashash muddati 10 yildan 2 yilga qisqartiriladi.
Qonun tarafdorlari buni tarixiy adolatsizlikni tuzatish deb baholaydilar. Ispaniya 1976-yilgacha G'arbiy Sahroi Kabirning mustamlakachi davlati bo'lgan. Hudud o'shandan beri bahsli bo'lib, Marokash uni o'z suverenitetining bir qismi deb hisoblaydi, Polisario fronti esa mustaqillikka intiladi.
Reuters ma'lumotlariga ko'ra, 70 mingdan 110 minggacha kishi fuqarolikka da'vo qilishi mumkin. Ispaniya fuqaroligini olganlar Yevropa Ittifoqi fuqarosi bo'lishadi. Bu Marokash uchun Ispaniya va YI bilan shaxsiy yoki oilaviy aloqalari bo'lgan kattaroq jamiyat paydo bo'lishini anglatadi.
Qonun loyihasi Ispaniyaning G'arbiy Sahroi Kabirga nisbatan siyosatidagi o'zgarishdan keyin paydo bo'ldi. 2022-yilda Pedro Sanches hukumati Marokashning avtonomiya taklifini qo'llab-quvvatladi. Bu qadam Madrid va Rabot o'rtasidagi munosabatlarni tiklashga yordam berdi. Yangi fuqarolik chorasi Ispaniyaning avtonomiya taklifini qo'llab-quvvatlashini rasman o'zgartirmaydi, ammo Marokash uchun bu masalalar bir-biridan ajralmas.
Qonun loyihasi Ispaniya siyosiy partiyalarini ikkiga bo'ldi. Hukmron Sotsialistik partiya va uning ittifoqchilari qo'llab-quvvatladi, konservativ Xalq partiyasi betaraf qoldi, Vox qarshi ovoz berdi. Bahs Ispaniyaning mustamlakachilik merosiga va fuqarolik berishning huquqiy yo'liga qaratilgan.
Marokash uchun bu masala Seuta va Melilya bilan bog'liq. Marokash bu shaharlarni o'z hududi deb hisoblaydi, Ispaniya esa o'z suverenitetini rad etadi. Agar Ispaniya G'arbiy Sahroi Kabir bilan tarixiy aloqalarga asoslanib maxsus fuqarolik yo'lini ochsa, Marokash o'zining Seuta va Melilyaga bo'lgan tarixiy va geografik da'volarini nega e'tiborsiz qoldirish kerakligini so'rashi mumkin.
Hududiy jihatdan bu qonun G'arbiy Sahroi Kabirning kim tomonidan nazorat qilinishini o'zgartirmaydi, BMT boshchiligidagi siyosiy jarayonga ta'sir qilmaydi. Uning ahamiyati asosan Ispaniya va Marokash o'rtasidagi munosabatlarda. Chorra Ispaniyaning mustamlakachilik tarixini ichki siyosiy bahsga olib chiqadi va Madrid bilan Rabot o'rtasidagi nozik munosabatlarga ta'sir qilishi mumkin.
Source: www.aljazeera.com