Niger harbiy hukumati o‘tgan oyning oxirida sodir bo‘lgan muvaffaqiyatsiz qo‘zg‘olondan so‘ng qurolli kuchlar qo‘mondonligini qayta tashkil etdi. Davlat televideniyesida o‘qilgan farmonga ko‘ra, avvalroq armiya shtab boshlig‘i bo‘lgan general Mamane Sani Kiaou qurolli kuchlar rahbari etib tayinlandi va general Moussa Salaou Barmouni almashtirdi. Barmouni lavozimidan chetlatilishining sababi ko‘rsatilmagan.
2023-yil iyulidagi davlat to‘ntarishidan so‘ng general Abdourahamane Tchiani boshchiligidagi harbiy zobitlar guruhi hokimiyatga kelgan edi. O‘shandan beri ikkala general ham yuqori lavozimlarda ishlab kelgan. Xuddi shu farmonga muvofiq, general Abdourahmane Abou Zataka armiya shtab boshlig‘i lavozimiga ko‘tarildi. Mintaqaviy RFI radiosi xabariga ko‘ra, general Ismael K Sidi Omar bosh shtabning yangi ikkinchi rahbari etib tayinlangan. Sidi Omar avvalroq qo‘zg‘olon markazida bo‘lgan 101-baza aeroportiga qo‘mondonlik qilgan va inqiroz davomida Tchianiga sodiq qolgan.
28-avgustda boshlangan qo‘zg‘olon deyarli 24 soat davom etib, prezident saroyi, Niamey xalqaro aeroporti va yaqin atrofdagi harbiy bazada janglar bilan kechdi. Niger Mudofaa vazirligiga ko‘ra, asosan yosh askarlar hamkasblarini garovga olib, bir nechta muhim obyektlarga qarata o‘t ochishgan. Harbiy hukumat kuchlariga Rossiyaning Afrika korpusi – bir qator Afrika davlatlarida Wagner jangari guruhini almashtirgan davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan kuch – quruqlik va havo yordami bilan kirib kelgan. O‘nlab qo‘zg‘olonchilar o‘ldirilgan yoki hibsga olingan, shuningdek prezident gvardiyasining uch a’zosi ham. Hukumat umumiy qurbonlar sonini yoki hibsga olingan askarlarga qanday ayblovlar qo‘yilishini ma’lum qilmagan.
Tahlilchilar va diplomatlar Associated Press agentligiga qo‘zg‘olonchilar qurolli guruhlar hujumlarining kuchayishi va harbiy sharoitlarning yomonligidan norozilik bilan harakat qilganini aytishgan. Kiaou – Nigerning g‘arbiy Tillaberi va janubi-sharqiy Diffa hududlarida qurolli guruhlarga qarshi operatsiyalarni boshqargan, shuningdek to‘ntarishdan keyin Fransiya va AQSh qo‘shinlarini olib chiqish bo‘yicha muzokaralar olib borgan dala qo‘mondoni. Davlat ommaviy axborot vositalari uning yaqinda mamlakatning asosiy garnizonlarini aylanib chiqib, safarbarlar o‘rtasida birlikni tiklashga qaratilgan tashrifini yakunlaganini xabar qildi.
Tchiani hukumati 2023-yil iyulida saylangan prezident Mohamed Bazoumni hokimiyatdan ag‘darib tashladi, u hanuz hibsda saqlanmoqda. Hukumat fuqarolik hukumati qurolli guruhlar va zo‘ravonlikni jilovlay olmaganini da’vo qilmoqda. Shundan so‘ng Niger Fransiya va AQSh bilan harbiy aloqalarni uzib, Rossiyaga yaqinlashdi, ammo xavfsizlik vaziyati yomonlashishda davom etmoqda. Niger Fransiyani o‘tgan oydagi qo‘zg‘olonga aloqadorlikda ayblagan, Fransiya hukumati esa bu ayblovni «sof xayol» deb rad etgan.
Source: www.aljazeera.com