AQSH Mudofaa vazirligi bosh inspektorining yangi hisobotiga ko‘ra, Iron bilan urush AQSH qurol-yarog‘ zaxiralarida jiddiy tanqislik keltirib chiqargan va ta’minotda to‘siqlar yuzaga kelgan. Bu ma’lumot Prezident Donald Trampning AQSHda hech qanday qurol tanqisligi yo‘qligi haqidagi bir necha bor takrorlangan da’volariga zid keladi. Tramp AQSHning o‘q-dorilari "deyarli cheksiz" ekanini va aksini xabar qilayotgan OAVlar "yolg‘on xabar" tarqatayotganini aytgan edi.
Mustaqil nazorat organi hisobotida qayd etilishicha, fevraldan iyungacha bo‘lgan davrda AQSH o‘q-dorilarga 22 milliard dollardan ortiq mablag‘ sarflagan, bu esa "strategik zaxiralarda tanqislik"ga olib kelgan. Bu haqda BBC Oq uyga so‘rov yuborgan, biroq hozircha javob olmagan. Hisobot AQSH qurol zaxiralari haqida birinchi marta mustaqil ma’lumot beradi — odatda bunday ma’lumotlar maxfiy hisoblanadi.
Urush davomida AQSH kuchlari uzoq masofaga zarba beruvchi tizimlar hamda Iron hujumlarini to‘sish uchun ishlatiladigan havo va raketa mudofaa vositalaridan juda ko‘p miqdorda foydalangan. Iyul oyi oxirida Strategik va xalqaro tadqiqotlar markazi (CSIS) tomonidan e’lon qilingan hisob-kitobga ko‘ra, ba’zi tutib oluvchi raketalar — masalan, Patriot va THAAD — zaxiralari sezilarli darajada, ba’zi hollarda yarmidan ko‘proq kamaygan. Bosh inspektor hisobotida qancha qurol qolgani aniq ko‘rsatilmagan, ammo zaxira tanqisligi va o‘q-dorilarni qayta ta’minlashdagi "sanoat bazasidagi to‘siqlar" qayd etilgan.
Hisobotda aytilishicha, Mudofaa vazirligi hozirda tanqislikni bartaraf etish va "favqulodda vaziyatga tez javob berish" uchun xarid jarayonlarini va ishlab chiqarish muddatlarini "soddalashtirish" ustida ishlamoqda. Tramp va boshqa ma’muriyat amaldorlari tanqislik haqidagi xabarlarni yolg‘on va "xoinlik" deb atashga harakat qilmoqda. Masalan, 4-avgust kuni Mudofaa vaziri Pit Hegset X tarmog‘idagi postida tanqislik haqidagi xabarlarni "haqiqat emas" deb ta’riflagan. Tramp esa 3-sentabr kuni Truth Social’dagi uzun postida AQSHda "deyarli cheksiz" miqdorda o‘q-dori borligini va u "har qanday favqulodda vaziyatga tayyorgarlik ko‘rayotganini" da’vo qilgan.
Nazorat organi hisobotida shuningdek, texnika yo‘qotishlari 3,7 milliard dollarni, boshqa xarajatlar esa 7,4 milliard dollarni tashkil etgani qayd etilgan. Umuman olganda, AQSH 28-fevraldan 30-iyungacha bo‘lgan davrda urushga 33,4 milliard dollar (24,7 milliard funt) sarflagan. Yo‘qotishlar orasida to‘rtta F-15e qiruvchi samolyoti, ilg‘or F-35 Joint Strike Fighter va "turli holatlarda" yo‘q qilingan 30 ta MQ-9 dronlari bor. AQSH va Isroil zarbalari boshlanganda Tramp mojaro bir necha hafta ichida tugashini aytgan edi. Yaqinda esa u mojaro noyabrdagi AQSH oraliq saylovlaridan "keyin darhol" tugashi mumkinligini aytdi.
So‘rovlar urush amerikaliklar orasida mashhur emasligini ko‘rsatmoqda. Sentabr boshida e’lon qilingan Reuters/Ipsos so‘roviga ko‘ra, amerikaliklarning atigi 23 foizi — respublikachilarning esa faqat yarmi — AQSH Iron bilan munosabatlarda urushdan oldingiga qaraganda kuchliroq mavqega ega deb hisoblaydi.
Source: www.bbc.co.uk