Isroilda bo‘lib o‘tgan navbatdagi parlament saylovlarida byulletenlarni sanab chiqish yakuniga yetar ekan, mamlakat yana bir bor og‘ir siyosiy tanglikka yuz tutmoqda. Bosh vazir Binyamin Netanyaxu yetakchiligidagi o‘ng qanot va diniy blok amaldagi muxolifatdan biroz oldinda borayotgan bo‘lsa-da, 120 o‘rinli Knessetda mutlaq ko‘pchilikni tashkil etuvchi 61 ta mandatga ega chiqa olmadi. Sobiq armiya qo‘mondoni Gadi Eyzankot rahbarligidagi muxolif kuchlar ham yetarli ovoz to‘play olmagach, mamlakatda hokimiyat taqsimoti yana muallaq qoldi.
Dastlabki to‘liq bo‘lmagan natijalarga ko‘ra, Netanyaxu bloki Knessetda taxminan 53–54 ta o‘ringa, Eyzankot ittifoqi esa 48–49 ta mandatga da’vogarlik qilmoqda. Saylovning eng kutilmagan jihati arab partiyalari (Ra’am va Birlashgan ro‘yxat)ning misli ko‘rilmagan darajada muvaffaqiyat qozonib, 17 tadan 19 tagacha o‘rin egallagani bo‘ldi. Netanyaxu arab fraksiyalari bilan hamkorlik qilishni «xiyonat» deb atagan bo‘lsa, muxolifatdagi so‘l-liberal kuchlar Netanyaxu hokimiyatiga barham berish maqsadida arab vakillari bilan muloqot qilishga chaqirmoqda.
Siyosiy taranglik fonida Netanyaxuning «Likud» partiyasi go‘yoki saylovlarga Qatar va Turkiya tomonidan keng ko‘lamli xorijiy aralashuv bo‘lgani haqida asossiz da’volarni ilgari surdi. Biroq, mahalliy politsiya va Markaziy saylov komissiyasi vakillari bu ayblovlarni zudlik bilan rad etib, hech qanday tekshiruv dalillari mavjud emasligini bildirdi. Shu bilan birga, 400 mingdan ziyod maxsus konvertdagi (harbiylar va chet eldagi diplomatlar) ovozlarni qayta ishlash davom etayotgan bo‘lib, ular yakuniy taqsimotga jiddiy o‘zgartirish kiritmasligi taxmin qilinmoqda.
Xalqaro maydonda esa ushbu voqealar ortidan Isroil rejimiga nisbatan bosim va tanqidlar kuchayib bormoqda. BMTning Inson huquqlari bo‘yicha Oliy komissari Folker Tyurk Nyu-Yorkda bayonot berib, shakllanadigan yangi Isroil rejimini o‘zini xalqaro huquqdan ustun qo‘yish siyosatidan voz kechishga va yo‘nalishni butunlay o‘zgartirishga chaqirdi. Tyurk, shuningdek, ishg‘ol ostidagi G‘arbiy Sohilda, xususan Xevronda amalga oshirilgan tajovuzkor harakatlar, minglab odamlarning o‘z uyidan quvilishi va ommaviy jazolash choralari etnik tozalash xavfini tug‘dirayotganini alohida ta’kidladi.
Isroil prezidenti Isaak Gersog barcha partiyalarni muzokaralarga ochiq ko‘ngil bilan yondashishga va 2019–2022 yillardagi kabi qisqa vaqt ichida ketma-ket besh marta saylov o‘tkazilishiga yo‘l qo‘ymaslikka chaqirdi. Shunga qaramay, chuqur mafkuraviy ziddiyatlar, harbiy mojaro asoratlari va murosasizlik yangi koalitsiya tuzish jarayonini nihoyatda chigal va qaltis qilib qo‘ymoqda.
Source: www.dw.com