Yaman hududidagi Iron qo'llab-quvvatlaydigan hutiylar jangarilari Saudiya Arabistonining poytaxti Ar-Riyodga va Qizil dengiz sohilidagi energetika inshootlariga uchuvchi apparatlar va ballistik raketalar bilan hujum uyushtirganliklarini ma'lum qildi. Saudiya rasmiylari shanba kuni Ar-Riyodga otilgan ballistik raketani tutib olish va yo'q qilish haqida xabar berdi, ammo boshqa zarbalar yoki qurbonlar haqida ma'lumot bermadi.
Avvalroq poytaxt xalqaro aeroporti yaqinidagi yoqilg'i baklaridan qalin qora tutun ko'tarilgani kuzatilgan edi. Shanba kuni aeroportdagi reyslar vaqtincha to'xtatildi. Poytaxtda havo hujumi signallari hutiylar iyul oyidan beri Saudiya Arabistoniga hujumlarini kuchaytirganidan keyin birinchi marta yangradi.
AQSh Davlat departamenti Yaqin Sharqdagi amerikaliklarga "hushyor bo'lishni va parvozlarning bekor qilinishi hamda boshqa sayohat muammolariga tayyor turishni" tavsiya qildi. Bayonotda shunday deyilgan: "Iron tomonidan qo'llab-quvvatlanayotgan hutiylar Saudiya Arabistoniga, jumladan fuqarolik aeroportlariga qarshi jangovar harakatlar olib bormoqda. Bu harbiy mojaro tezda avj olishi mumkin." Shuningdek, amerikaliklar "mintaqaga va u orqali sayohat qilishni jiddiy qayta ko'rib chiqishlari" kerakligi qo'shilgan.
Saudiya boshchiligidagi koalitsiyaning rasmiy vakili bayonotida havo mudofaasi Bish, Taif, Farasan va Yanbu shaharlarida ham "fuqarolarni nishonga olishga qaratilgan dushman urinishlarini" to'xtatganini aytdi. Hutiylar harbiy vakili Yahyo al-Sarea internetda e'lon qilingan bayonotida Ar-Riyod va sohildagi Yanbu shahridagi Aramco davlat neft-gaz kompaniyasi inshootlaridagi "muhim ob'ektlar"ga hujum qilish uchun "ko'plab ballistik va qanotli raketalar hamda uchuvchi apparatlar" ishlatilganini ma'lum qildi. Uning so'zlariga ko'ra, hujumlar hutiylar nazoratidagi Yaman poytaxti Sanaaga qarshi "Saudiya dushmanining jinoiy urinishlariga javoban" amalga oshirilgan.
Avvalroq Sarea Saudiya Arabistonini o'tgan hafta davomida Yaman bo'ylab 300 ta zarba uyushtirganlikda ayblagan edi. Hutiylar Saudiya Arabistoni tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan xalqaro tan olingan Yaman hukumati bilan fuqarolar urushida qatnashmoqda. Ular so'nggi oylarda Saudiya Arabistoni ichidagi nishonlarga bir necha bor hujum qilishgan va shu hafta Yaman ustida Saudiya qiruvchi samolyotini urib tushirganliklari uchun javobgarlikni o'z zimmalariga olishganini aytishgan.
AFP axborot agentligining Yaman fuqarolar urushining har ikki tomonidagi harbiy manbalarga tayanib, tasdiqlanmagan xabariga ko'ra, shanba kuni hutiylar va Saudiya tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan hukumat kuchlari o'rtasidagi janglar 48 kishining hayotiga zomin bo'lgan. Agentlik ma'lumotlariga ko'ra, hutiylar o'zlarining 31 nafar jangarisi halok bo'lganini, hukumat manbalari esa o'z tomonidan 17 nafar askar yo'qolganini aytishgan. Juma kuni BMT tarkibiga kiruvchi Xalqaro migratsiya tashkiloti so'nggi janglar natijasida ko'chirilganlar soni 104 796 dan oshganini ma'lum qilgan edi.
Shanba kuni Ar-Riyodda bir qator portlashlar eshitilgani va King Xolid xalqaro aeroportida katta muammolar yuzaga kelgani xabar qilindi. FlightRadar24 kuzatuv sayti kechikishlar va bekor qilishlar haqida xabar berdi. AFP jurnalisti Aramco kompaniyasiga tegishli yonib ketgan yoqilg'i bakining alangasini o'chirishga harakat qilayotgan o't o'chiruvchilarni ko'rganini xabar qildi. Saudiya fuqarolik mudofaasi kechasi Ar-Riyod va boshqa hududlarda potentsial xavf haqida ogohlantiruvchi telefon xabarlarini yuborgan, shanba kuni ertalab esa xavf bartaraf etilgani haqida xabar bergan.
AFP agentligiga anonimlik sharti bilan gaplashgan aholi ogohlantirishlardan keyin shahar bo'ylab portlashlar eshitilganini aytishgan. Ar-Riyodning shimoliy qismida yashovchi 27 yoshli bir fuqaro: "Men signalni eshitdim, keyin derazalarim titray boshladi. Bu, albatta, qo'rqinchli edi. Men buni kutmagan edim", dedi.
Hutiylar yaqinda strategik ahamiyatga ega Moxa port shahri va Perim orolini nazoratga olishdi. Bu orol Fors davlati Osiyo va Yevropaga neft eksport qilishda foydalanadigan muhim yuk tashish yo'lining darvozasi hisoblanadi. Guruh dengiz blokadasini hutiylar nazoratidagi shimoli-g'arbiy Yamandagi portlar va aeroportlarni Saudiya blokadasiga javoban amalga oshirganini aytdi. AQSh va Isroilning Iron bilan urushi Hurmuz bo'g'ozini amalda yopganidan beri Saudiya kemalari neft eksporti uchun Qizil dengizning o'sha qismiga tayangan.
Juma kuni yirik investitsiya banki JP Morgan neft narxlariga urush qanday ta'sir qilishini bashorat qilishda qiynalayotganini aytdi va investorlarga nodir xatida "biz yakuniy natijani modellashtirishni bilmaymiz" deb yozdi. Tasdiqlangan video Saudiya qiruvchi samolyotining Yaman ustida urib tushirilgan qoldiqlarini ko'rsatadi.
Source: www.bbc.co.uk