Indoneziya Sog'liqni Saqlash vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, El Niño iqlim hodisasi keltirib chiqargan o'rmon yong'inlari mamlakat bo'ylab 12,5 milliondan ortiq kishiga ta'sir qilgan. Bu haqda xalqaro meteorologiya tashkilotlari ham jiddiy ogohlantirishlar bermoqda.
Tinch okeani suvlarining haroratini kuzatayotgan olimlarning ta'kidlashicha, hozirgi El Niño qayd etilgan eng kuchli hodisaga aylangan. 19-sentabr kuni Tinch okeanining markaziy-sharqiy qismida kunlik suv yuzasi harorati o'rtacha ko'rsatkichdan 3,05°C yuqori bo'lgan, bu 2015-yildagi juda kuchli El Niño davridagi 3,02°C rekordini ortda qoldirgan.
El Niño - bu tabiiy iqlim hodisasi bo'lib, har 2-7 yilda bir marta sodir bo'ladi va odatda bir yil davom etadi. Tinch okeani bo'ylab sharqdan g'arbga esadigan savdo shamollari zaiflashishi yoki hatto teskari yo'nalishda esishi natijasida iliq suv sharqqa tarqaladi. Okeandan atmosferaga issiqlik chiqarilishi global haroratni oshiradi va butun dunyo bo'ylab ob-havo sharoitlarini o'zgartiradi.
Meteorologiya xizmati mutaxassislari El Niño ta'sirini turli usullar bilan o'lchaydi. Hozirda rekord darajaga yetgan ko'rsatkichlar kunlik suv yuzasi haroratini uzoq muddatli o'rtacha ko'rsatkich bilan taqqoslaydigan Okean El Niño Indeksi (ONI) hisoblanadi. AQSh va Avstraliya prognozchilari esa Nisbiy Okean El Niño Indeksi (RONI) dan ham foydalanadi, bu iqlim o'zgarishi natijasida yuzaga kelgan fon isishini hisobga oladi.
Meteorologiya xizmatining uzoq muddatli prognozlash bo'limi rahbari professor Adam Skayf: "Biz bir necha oydan beri rivojlanayotgan El Niño misli ko'rilmagan hodisa bo'lishini aytib kelmoqdamiz. Uning avvalgi rekordlardan oshib ketgani va yil oxirida cho'qqisiga chiqishiga bir necha hafta qolgani bu El Nino naqadar ulkan ekanligini ko'rsatadi", dedi.
El Niño ta'sirlari butun dunyo bo'ylab turlicha namoyon bo'ladi: ba'zi hududlarda bo'ron va suv toshqinlari xavfi oshsa, boshqalarida qurg'oqchilik va o'rmon yong'inlari kuchayadi. Hindistonda musson yomg'irlari odatdagidan 15% kam bo'lgan, Atlantika okeanida esa 2026-yilda birorta ham dovul qayd etilmagan - bu sun'iy yo'ldosh kuzatuvlari boshlanganidan beri eng kech sana hisoblanadi.
Buyuk Britaniya tropik Tinch okeanidan minglab kilometr uzoqda bo'lsa-da, El Niño kuzning oxiri va qishning boshida shimoli-g'arbiy Yevropada nam va bo'ronli ob-havo ehtimolini oshiradi. 2015-2016-yilgi qishda kuchli El Niño davrida rekord darajadagi suv toshqinlari kuzatilgan edi. Olimlar hozirgi misli ko'rilmagan El Niño rivojlanishini va uning butun dunyo ob-havosiga ta'sirini kuzatishda davom etmoqda.
Source: www.bbc.co.uk