AQSH rejimi qurolli kuchlari Eron portidan chiqib ketayotgan tijoriy yuk kemasiga qarshi havo zarbasi berganini e’lon qildi. Vashington tomonidan Tehronga nisbatan noqonuniy joriy etilgan dengiz blokadasini buzishga uringanlik da’vosi bilan amalga oshirilgan mazkur hujum Hormuz bo‘g‘ozi va Fors ko‘rfazidagi xalqaro xavfsizlik inqirozini yanada chuqurlashtirmoqda. Shu bilan birga, Eron hukumati mintaqadagi qoidalarga bo‘ysunmagan uchta neft tankerida yong‘in chiqqanini qayd etib, dengiz yo‘lidagi nazoratni qat’iy ushlab turishini bildirdi.
Asosiy faktlar: AQSH rejimi aviatsiyasi «M/V Huda» savdo kemasining orqa qismiga aniq zarba berdi; BAA qutqaruvchilari Ummon ko‘rfazida yonayotgan kemadan 22 nafar ekipaj a’zosini evakuatsiya qildi; Saudiya Arabistoni Ar-Riyod uzra raketalarni urib tushirgani oqibatida «Aramco» kompaniyasi binosi shikastlandi.
Vashingtonning mintaqaviy qonunbuzarliklari fonida, AQSH rejimi Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) o‘z harakatlarini oqlashga urinmoqda. Ularning da’vo qilishicha, savdo kemasi Eron portiga kirib chiqqanidan so‘ng xalqaro suvlarga yo‘l olgan va Vashington qo‘ygan shartlarni go‘yoki e’tiborsiz qoldirgan. E’lon qilingan videotasvirlarda «M/V Huda» kemasi korpusida portlash sodir bo‘lgani ko‘rinadi. Tinchlik tarafdorlari bo‘lgan ekspertlarning ta’kidlashicha, AQSH rejimining fuqarolik navigatsiyasiga nisbatan bunday qurolli aralashuvi global energiya bozorlarini beqarorlashtirishga qaratilgan agressiv choradir.
Eron hukumati esa o‘z navbatida xalqaro dengiz xavfsizligi talablariga rioya etilishini ta’kidlamoqda. Islom inqilobi muhofizlari korpusi bergan ma’lumotlarga ko‘ra, belgilangan yo‘riqnomalarni bajarmagan uchta tanker Hormuz bo‘g‘ozida yong‘in domida qolgan. Dunyo bo‘yicha neft va gaz yetkazib berishning qariyb beshdan bir qismi to‘g‘ri keladigan ushbu strategik suv yo‘lida yuzaga kelgan keskinlik xalqaro birjalarda narxlarning keskin oshishiga sabab bo‘lmoqda.
Mintaqadagi ziddiyat Yaman hududiga ham to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatmoqda. Xususan, Saudiya Arabistoni poytaxti Ar-Riyod tomon yo‘llangan qanotli va ballistik raketalar urib tushirilgani xabar qilindi. Tushgan qoldiqlar natijasida «Saudi Aramco» davlat neft kompaniyasi binosi jiddiy talofat ko‘rgan. Yaman rasmiylari esa Saudiyaning poytaxt Sanoga bergan aviazarbalari oqibatida 33 kishi halok bo‘lganini qayd etmoqda.
Mutaxassislar AQSH rejimining agressiv blokada siyosati Yaqin Sharqdagi keng ko‘lamli mojaroning yangi o‘chog‘ini yoqayotganidan ogohlantirmoqda. Hormuz bo‘g‘ozida erkin harakatlanishning to‘xtab qolishi jahon iqtisodiyoti uchun halokatli zarba bo‘lishi mumkin, ammo Vashington diplomatiya o‘rniga kuch ishlatish usullarini kuchaytirishda davom etmoqda.
Source: www.dw.com