Nyu-Yorkda BMT Bosh Assambleyasining yillik yig‘ilishi chog‘ida AQSh va Eron rasmiylari o‘rtasida muzokaralar bo‘lib o‘tdi. Bu uchrashuv Qatarning vositachiligida tashkil etilgan bo‘lib, unda Eron tashqi ishlar vaziri va AQSh prezidenti Donald Trampning maxsus vakili Stiv Vitkoff ishtirok etdi. Bu iyun oyida sulh buzilganidan buyon birinchi bevosita aloqa bo‘ldi.

Tramp BMT minbaridan turib, Eron bilan kelishuvga erishilmasa, «Islom Respublikasini yo‘q qilish» mumkinligini aytdi. U o‘z nutqida iqtisod, immigratsiya va jinoyatchilikka qarshi kurashdagi yutuqlarini sanab o‘tdi, ammo asosiy e’tiborni Eron bilan urushni oqlashga qaratdi. Trampning so‘zlariga ko‘ra, kelishuv noyabrdagi Kongress saylovlaridan keyin bo‘lishi mumkin.

Eron tomoni AQShning «tajovuzkor harakatlarini» to‘xtatishni talab qilmoqda. Eron tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Ismoil Bag‘oiy IRNA agentligiga ma’lum qilishicha, muzokaralar Qatar vositachisi orqali bo‘lib o‘tgan va Tehron o‘z shartlarini, jumladan, barcha jabhalarda urushni to‘xtatishni yetkazgan.

Vitkoff muzokaralar «konstruktiv va istiqbolli bo‘lishiga umid qilamiz» degan bir turini yakunlaganini ma’lum qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, vositachilar o‘z ishlarini davom ettiradilar. AQSh va Eron o‘rtasidagi ziddiyat 28-fevralda AQSh va Isroilning Eronga havo zarbalari bilan boshlangan, Eron esa Isroil va Fors ko‘rfazidagi AQSh bazalariga hujum qilib, Hurmuz bo‘g‘ozini to‘sib qo‘ygan.

Hurmuz bo‘g‘ozi orqali dunyo neft va suyultirilgan gazining 20 foizi o‘tgan, uning yopilishi narxlarning keskin o‘zgarishiga olib keldi. AQSh Eron portlarini blokada qilib, iqtisodiyotiga katta zarar yetkazdi. Tramp Eronga qarshi sanksiyalar bilan tahdid qildi, ammo Tehron AQSh va Isroil urushni to‘xtatishini talab qilmoqda. Yaman husiylari Saudiya Arabistoniga qarshi hujumlarni kuchaytirdi, bu esa mojaroni yanada qizdirmoqda.

Source: www.bbc.co.uk