Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu BMT Bosh Assambleyasining 81-sessiyasida nutq so'zladi. U G'azoda genotsid sodir etilayotgani haqidagi ayblovlarni "asrning eng katta yolg'oni" deb atadi. Nutq oldidan ko'plab davlat delegatlari zalni tark etib, norozilik bildirishdi.
Netanyaxu o'z nutqida XAMAS G'azodagi tinch aholidan "inson qalqoni" sifatida foydalanganini, kasalxonalar, maktablar va masjidlarni terrorchi qo'mondonlik punktlariga aylantirganini da'vo qildi. U Isroil tinch aholini xavf-xatardan ogohlantirish va evakuatsiya qilish choralarini ko'rganini ta'kidladi. "Bir million poliomielitga qarshi emlashni dushman aholisiga bergan qaysi genotsid rejim bor?" — dedi u.
Netanyaxu Nyu-York meri Zohran Mamdaniyni "antisemit" deb atab, uning saylanishidan so'ng ko'plab yahudiylar shaharda o'zlarini xavfsiz his qilmayotganini aytdi. U shuningdek, 2012-yilda BMT minbaridan Eronning yadro dasturiga "qizil chiziq" chizganini eslatib, Isroil Eronga zarba berish orqali "butun dunyoni himoya qilganini" da'vo qildi.
Isroil delegatsiyasi nutqi oldidan bir qancha davlat vakillari zalni tark etdi. Netanyaxu bu holatga ishora qilib, "Agar bu zalda hali ham axloqiy qo'rqoqlar bo'lsa, hozir chiqib ketinglar", dedi. U Eronga qarshi kurashda Isroilni qo'llab-quvvatlagan ko'plab davlatlar rahbarlari yashirincha minnatdorchilik bildirishganini da'vo qildi.
BMT minbaridan Falastin prezidenti Mahmud Abbos ham nutq so'zladi. U AQSh Davlat departamenti Falastin delegatsiyasiga viza bermaganligi sababli videokonferensiya orqali murojaat qildi. Abbos AQShning bu qadamini "noqonuniy va jazolovchi" deb atadi. U G'azodagi urushni "genotsid" deb baholab, Isroilning xalqaro huquqni buzayotganini ta'kidladi.
Abbos ikki davlat yechimini qo'llab-quvvatlashga chaqirib, Falastin xalqi tinchlik va xavfsizlikda yashashni istashini aytdi. U Sharqiy Quddus poytaxt bo'lgan mustaqil Falastin davlatini barpo etish rejasini e'lon qildi. Abbos 160 ta davlat Falastin davlatchiligini tan olganini minnatdorchilik bilan qayd etdi.
Bosh Assambleya doirasida AQSh va Nigeriya o'rtasida tog'-kon sanoatiga investitsiyalarni ko'paytirish bo'yicha kelishuv imzolandi. Nigeriya vakili Dele Alake mamlakat xom ashyo manbai bo'lib qolmasligini, mahalliy qayta ishlashni rivojlantirishni istashini bildirdi.
Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy Rossiya prezidenti Vladimir Putinni urushda ayblab, uni "birinchi bemor" deb atadi. U Finlyandiya va Avstraliya bilan yangi mudofaa shartnomalarini e'lon qildi. Suriya rahbari Ahmad al-Sharaa Isroilning Golan tepaliklaridan chiqib ketishini talab qildi.
Ispaniya Bosh vaziri Pedro Sanches BMT Xavfsizlik Kengashini isloh qilishga chaqirdi. U G'azodagi "genotsid"ni to'xtatish zarurligini aytdi. Kongo Demokratik Respublikasi Bosh vaziri Ebola epidemiyasi bilan kurash haqida ma'lumot berdi. Venesuela rahbari Delsi Rodriges mamlakatda saylovlar o'tkazilishini va'da qildi.
BMT Xavfsizlik Kengashida sun'iy intellekt xavfsizligi muhokama qilindi. OpenAI rahbari Sem Altman AI ustidan nazoratni yo'qotish xavfi va hokimiyatning bir necha qo'lda to'planishi xavfini ta'kidladi. Anthropic rahbari Dario Amodei AI ni biologik qurollar yaratishda qo'llashni taqiqlashga chaqirdi.
BMT ma'lumotlariga ko'ra, dunyo bo'ylab 900 millionga yaqin kishi dengiz sathining ko'tarilishi xavfi ostida yashaydi. Bosh Assambleyaning yuqori darajali yig'ilishida bu masala muhokama qilindi.
Source: www.dw.com