Yaponiya hukumati doimiy yashash uchun ruxsatnoma (PR) olish qoidalarini keskin qattiqlashtirishga tayyorlanmoqda. 1-oktabrdan boshlab bosqichma-bosqich joriy etiladigan yangi talablarga ko‘ra, arizachilar yillik uy xo‘jaligi daromadi Yaponiya o‘rtacha ko‘rsatkichidan yuqori bo‘lishi, yapon tili bilimini tasdiqlashi va 30 yillik to‘lovlarga teng pensiya jamg‘armasiga ega bo‘lishi kerak. Bu o‘zgarishlar aprel oyidan beri topshirilgan arizalarga ham qayta ta’sir qiladi. Immigratsiya xizmati agentligi xorijliklar "mustaqil yashashi" va "yuk bo‘lish xavfisiz barqaror hayot" kechirishi zarurligini ta’kidladi.
Yaponiyada deyarli sakkiz yil yashab, texnologiya sohasida ishlaydigan Abdul (ismi o‘zgartirilgan) kabi uzoq muddatli rezidentlar endi o‘z kelajagidan xavotirda. U turmush o‘rtog‘i bilan Tokioning shimolida yashaydi va doimiy yashash hamda fuqarolik uchun ariza topshirishga tayyorlanmoqda. "Agar ikkala arizam ham rad etilsa, tayyor bo‘lishim kerak. Hozir Yaponiyadan tashqarida imkoniyatlar qidira boshladim", — dedi u Al Jazeera nashriga. AQShlik Sara Nelkin ham 14 yildan beri Yaponiyada yashaydi va yangi qoidalarga javob bera olmasligidan qo‘rqadi. Uning arizasi rad etilsa, Yaponiya fuqaroligini olishga majbur bo‘ladi, bu esa AQSh fuqaroligidan voz kechishni anglatadi, chunki Yaponiya ikki fuqarolikni tan olmaydi.
Meikai universiteti iqtisod professori Risa Xagivara fikricha, bu o‘zgarishlar "tanlab va shartli" immigratsiya siyosatiga o‘tishni aks ettiradi, bu esa aholisi qisqarib borayotgan Yaponiyaning ishchi kuchiga bo‘lgan ehtiyoji bilan ziddiyatda. "Yaponiya xorijlik ishchilarga muhtoj, ammo uzoq muddatli joylashish shartlari sezilarli darajada qiyinlashsa, bu Yaponiyani uzoq muddatli hayot qurish joyi sifatida ko‘rib chiqayotgan xorijlik ishchilar uchun jozibadorlikni pasaytirishi mumkin", — dedi u. Yaponiya hukumati ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil oxirida xorijlik rezidentlar soni rekord darajada — 4,12 million kishini yoki umumiy aholining taxminan 3 foizini tashkil etdi. Shu bilan birga, 2025-yil yanvaridan 2026-yilgacha yaponiyaliklar soni 900 mingdan ko‘proq kamaydi.
Yaponiyada immigratsiya siyosiy jihatdan qizg‘in mavzuga aylandi. Bosh vazir Sanae Takaichi o‘tgan yili konservativ Liberal-demokratik partiya rahbariyatiga saylovoldi kampaniyasida "butunlay boshqa madaniyat va kelib chiqishga ega odamlarni qabul qilish siyosatini hech bo‘lmaganda hozircha qayta ko‘rib chiqish" kerakligini aytdi. Uning o‘ng qanot Yaponiya Innovatsiya partiyasi bilan koalitsiya kelishuvi qoidalarni buzgan xorijliklarga qarshi qat’iy pozitsiyani va o‘sib borayotgan xorijlik aholidan "potentsial ijtimoiy ishqalanish"ni hal qilish choralarini va’da qildi. So‘nggi so‘rovda yaponlarning 56,3 foizi ko‘proq xorijliklarni qabul qilishga qarshi ekanini bildirdi, bu 2024-yildagi 35,6 foizdan ancha yuqori.
Abdul va Nelkin kayfiyat o‘zgarganini his qilmoqda. "2024-yilgacha xorijliklarga nisbatan kamsitishni hech qachon his qilmaganman, ammo yaqinda o‘zgarish yuz berdi... ayniqsa onlayn", — dedi Abdul. Nelkin esa tengdoshlari xorijliklarga nisbatan nafratini ochiq aytayotganini ta’kidladi. "Hatto yaxshi ko‘ringan odamlar ham irqchi gaplarni aytishmoqda. Men bu mamlakat uchun ishladim va qoidalarni buzmaslikka harakat qildim, ammo ular siz hech qachon yetarli emasligingizni aytishmoqda. Bu juda qiyin", — dedi u.
Source: www.aljazeera.com