Rim papasi Leo XIV juma kuni Fransiyaga to‘rt kunlik rasmiy tashrifini boshladi. Bu so‘nggi 18 yil ichida qat‘iy dunyoviy Fransiyaga amalga oshirilgan birinchi rasmiy papa tashrifidir. Dunyo bo‘ylab 1,4 milliardga yaqin katolikning ma’naviy yetakchisi bo‘lgan Leo Parijning Orli aeroportida Fransiya prezidenti Emmanuel Makron tomonidan kutib olindi. Tashrif dushanba kunigacha davom etadi.
Papa tashrif dasturida Makron bilan Yelisey saroyida uchrashuv, YUNESKO qarorgohida nutq, Notr-Dam soborida vesperlar o‘qish va juma kuni Fransiya milliy stadioni «Stad de Frans»da 80 mingga yaqin yoshlar uchun messa o‘tkazish rejalashtirilgan. Shanba kuni u Yelisey maydonida yana 600 ming kishi uchun messa o‘tkazadi, so‘ngra Fransiyaning Ispaniya chegarasi yaqinidagi mashhur katolik ziyoratgohi Lurga jo‘nab ketadi. Dushanba kuni esa Germaniya chegarasi yaqinidagi Mets shahriga borib, «Tinchlik va birlik uchun Yevropa ildizlariga» nomli nutq so‘zlaydi. Makron bu tadbirda Leo bilan birga bo‘ladi va Yevropa Ittifoqi yetakchilarini ham taklif qilgan.
Fransiyaga yo‘l olayotganda AQShda tug‘ilgan Leo CNN muxbiri tomonidan AQSh prezidenti Donald Trampning yangiliklar nashrlarini yoritishni taqiqlashga urinishlari haqida so‘ralganida, u: «Men bu yerda barchangizni ko‘rishdan juda xursandman», — deb javob berdi. Leo yaqinda Ispaniyaga safari chog‘ida samolyot nosozligi tufayli yolg‘iz uyga qaytishga majbur bo‘lgan edi va bu voqea uchun matbuot vakillaridan kechirim so‘radi. «Men hech qanday aloqam bo‘lmagan, ammo ko‘plaringizni Rimga birga qaytolmaganimizdan norozi qilgan voqea uchun shaxsan kechirim so‘ramoqchiman», — dedi u juma kuni samolyot orqasida jurnalistlarga.
Papa o‘zini «tinchlik ziyoratchisi» sifatida ta’riflab, urush davrida bu xabar alohida ahamiyatga ega ekanini ta’kidladi. U Ukraina, Iron va boshqa joylardagi urushlarning tinimsiz tanqidchisi sifatida tanilgan. Shuningdek, Leo Makron bilan uchrashuvlarda sun’iy intellekt (AI) va uning «xavfsizlik va xalqaro tinchlikka» olib keladigan «yangi xavflari» kabi global muammolarni muhokama qilishi kutilmoqda. Payshanba kuni Vatikanda gapirgan papa yetakchilar bu yangi texnologiya bilan ishlashda «donolik bilan boshqarishlari» kerakligini aytdi, chunki bu insonning mohiyatiga oid savollarni ko‘taradi.
Rim papasi Fransiyada katolik cherkovining obro‘sini tiklashga ham harakat qilmoqda. 2021-yilda ruhoniylar va dunyoviy yetakchilar tomonidan 330 ming fransuz bolasiga nisbatan yetti o‘n yillik zo‘ravonlikni hujjatlashtirgan hisobot e’lon qilinganidan so‘ng, cherkovga bo‘lgan munosabat ayniqsa yomonlashgan edi. Leo tashrif davomida cherkov zo‘ravonligi qurbonlari bilan uchrashadi. Juma kuni Yelisey saroyida so‘zlagan nutqida u Fransiyada o‘limga yordam berish bo‘yicha qonun qabul qilinganidan ikki oy o‘tib, bu tashabbuslarga qarshi ekanini ta’kidladi. U «foyda uchun qilingan tashabbuslar» — surrogatlik va o‘limga yordam berishni tanqid qildi. «Men hayot huquqini himoya qilish boshqa barcha inson huquqlarining ajralmas asosi ekanini qat’iy takrorlayman», — dedi papa Makron va boshqa fransuz siyosatchilariga qarata. «Men jamiyatdagi ilm-fan va texnologiyani genetik manipulyatsiya, surrogatlik, inson organlari savdosi yoki o‘z o‘limini tashkil qilish imkoniyatini qo‘llab-quvvatlovchi foyda uchun tashabbuslarga aylantirish xavfi haqida qayg‘uraman», — deya qo‘shimcha qildi u. Papa, shuningdek, sun’iy intellekt rivojlanishi yuzasidan shoshilinch ogohlantirish berdi: «Agar biz «mashinalar jannati» kundalik hayotimizni bosib olib, shartlashtirib qo‘yishi sharoitida insoniyligimizni yo‘qotmasak, axloqiy idrok bo‘yicha ta’lim olish zarurati shoshilinchdir».
Source: www.dw.com