Bir necha o‘n yillar davomida Kobuldagi Tolibon harakatiga tayanib kelgan Pokiston bugun o‘z qo‘shnisi hududiga aviazarbalar bermoqda. Oktabr oyi boshida Islomobod Afg‘oniston ichkarisidagi nishonlarga havo hujumlari uyushtirdi. Pokiston tomoni operatsiya natijasida 22 nafar qurolli jangarilar yo‘q qilinganini va o‘q-dori omborlari portlatilganini da’vo qilayotgan bo‘lsa, Tolibon vakillari tinch aholi, jumladan ayollar va bolalardan iborat o‘n nafarga yaqin inson qurbon bo‘lganini ma’lum qildi. Bu kabi to‘qnashuvlar uzoq yillik yaqin munosabatlarning batamom sovuqlashganidan dalolat beradi.
Ikki tomonlama ziddiyatlarning yangidan alangalanib ketishiga Pokiston xavfsizlik kuchlariga qarshi uyushtirilgan qonli hujumlar zanjiri turtki bo‘ldi. Xususan, 18-sentabr kuni Xayber-Paxtunxva viloyatining Koxat shahridagi politsiya majmuasida yuz bergan portlash oqibatida 31 kishi halok bo‘ldi, yuzdan ziyod odam jarohatlandi. Ushbu xunrezlik uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga olgan "Tehrik-i-Tolibon Pokiston" (TTP) guruhi Afg‘oniston hududidan boshpana topayotganlikda ayblanmoqda. Afg‘on Toliboni esa TTP bilan mafkuraviy va tarixiy aloqalarga ega bo‘lsa-da, Islomobodning qurolli muxolifatga qarshi birgalikda kurashish chaqiriqlarini ochiqchasiga rad etib, begona kuchlar buyrug‘iga bo‘ysunmasligini namoyish qilmoqda.
Tahlilchilarning ta’kidlashicha, muammo faqatgina xavfsizlik masalalari bilan cheklanmaydi. Uzoq o‘tmishga borib taqaluvchi "Dyurand chizig‘i" chegarasi bo‘yicha nizolar hamda bu chiziqning pushtun xalqini ikkiga bo‘lib qo‘ygani etnik keskinlikni yanada chuqurlashtirmoqda. Shu bilan birga, Tolibon o‘z hududida TTP harakatini qattiq jazolasa, ular Tolibonga dushman bo‘lgan IShIDning Xuroson qanotiga o‘tib ketishidan jiddiy xavfsiramoqda. Shuningdek, Hindistonning Kobul bilan munosabatlarini yaxshilayotgani Islomobodning "strategik tayanch" deb bilgan Afg‘onistonga bo‘lgan ishonchini butkul so‘ndirdi.
Hozirda Pokiston o‘z bosim richaglaridan to‘liq foydalanishga urinmoqda. Dengizga chiqish yo‘liga ega bo‘lmagan Afg‘oniston uchun Pokiston portlari muhim savdo yo‘li hisoblanadi. Islomobod chegara postlarini muntazam yopish, savdoni cheklash va afg‘onistonlik qochqinlarni ommaviy tarzda deportatsiya qilish orqali Tolibonni o‘z shartlariga ko‘ndirmoqchi. Biroq Kobul ham o‘z navbatida Pokistonni Afg‘onistondagi qurolli muxolifatni qo‘llab-quvvatlashda ayblamoqda. Ekspertlar fikricha, agar har ikki tomon bir stol atrofida real muzokaralarga qaytmasa, chegara mojarosi keng ko‘lamli davlatlararo urushga aylanib ketish xavfi juda yuqori.
Source: www.dw.com