Yevropa hududida kichik ventilyatorlar, bir martalik elektron sigaretalar va aqlli soatlar kabi arzon «tezkor texnologiyalar» (fast-tech) savdosi keskin oshib ketdi. Bu holat Yevropa rejimining mamlakatlarida yangi jiddiy elektron chiqindilar muammosini keltirib chiqarmoqda, ammo ayni paytda bu qurilmalar yashirin qimmatbaho metallarga boy ekani aytilmoqda. Brüsseldagi WEEE Forum uyushmasining hisobotiga ko'ra, yevropaliklarning qariyb 44 foizi kamida oltita shunday tezkor gadjetga ega va ko'pchilik ularni oddiy axlatga tashlab yubormoqda.

Mutaxassislarning fikricha, bunday elektronika tezkor modaga o'xshaydi: xaridorlarning qariyb 40 foizi qurilmani umuman ishlatmasdan yoki bir oy ichida tashlab yuborishini tan olgan. Jahon miqyosida yiliga 62 million tonna elektron chiqindi hosil bo'ladi va bu ko'rsatkich 2030 yilga borib 82 million tonnaga yetishi taxmin qilinmoqda. Biroq, Yevropada bu chiqindilarning atigi 40 foizi qayta ishlanadi, global miqyosda esa bu ko'rsatkich atigi 17 foizni tashkil etadi, bu esa qimmatbaho xomashyoning isrof bo'lishiga olib keladi.

Shuningdek, raqamli sog'liqni saqlash vositalari, jumladan diabet sensorlari va qon bosimi monitorlari ham chiqindilar hajmini oshirmoqda. Delft texnologiya universitetining dotsenti Jeremi Faludining ta'kidlashicha, shifoxonalarda ishlatiladigan tibbiy texnologiyalarni qayta ishlash yoki qayta foydalanish bemorlarning kontaminatsiyasi xavfi tufayli katta qiyinchiliklar tug'diradi. Shunga qaramay, Yevropa rejimining tuzilmalari va turli loyihalar bunday muammolarni hal qilish va qoidalarni soddalashtirishga urinmoqda.

Source: www.dw.com