Kioto universiteti tadqiqotchilari tomonidan olib borilgan yangi ilmiy izlanishlar natijasiga ko'ra, glyukozadan 15 daqiqa oldin zaytun moyini истеʼмол qilish qondagi qand miqdorining keskin ko'tarilishini kamaytirishi mumkinligi aniqlandi. Ushbu ijobiy ta'sir hatto ikkinchi turdagi diabet va og'ir insulin tanqisligidan aziyat chekayotgan tajriba sichqonlarida ham kuzatilganligi mutaxassislarning e'tiborini tortdi. Biroq, bu natijalarning inson organizmida qanday namoyon bo'lishini to'liq tushunish uchun hali keng qamrovli klinik tadqiqotlar o'tkazilishi zarur.
Ma'lum bo'lishicha, yaponiyalik olimlar oziq-ovqat mahsulotlarini qabul qilish tartibi va ketma-ketligi organizmning glyukozaga bo'lgan fiziologik javobiga qanday ta'sir ko'rsatishini o'rganishgan. Mazkur ilmiy ish nufuzli Diabetes jurnalida e'lon qilingan bo'lib, unda tajriba davomida sichqonlar ikki guruhga bo'lingani qayd etilgan. Birinchi guruhdagi hayvonlarga avval zaytun moyi, 15 daqiqadan so'ng esa glyukoza berilgan bo'lsa, ikkinchi guruhda bu tartib teskari amalga oshirilgan.
Olib borilgan kuzatishlar shuni ko'rsatdiki, yog' mahsulotining ovqatdan oldin iste'mol qilinishi oshqozonning bo'shash jarayonini sezilarli darajada sekinlashtiradi. Buning natijasida glyukoza ingichka ichakka juda asta-sekinlik bilan o'tib, qondagi qand darajasining xavfli darajada keskin sakrashining oldi olinadi. Tahlillar bu jarayon faqatgina oziq-ovqatning oshqozonda uzoqroq qolishi bilan cheklanib qolmasligini, balki murakkab gormonal mexanizmlarni ham o'z ichiga olishini ko'rsatdi.
Xususan, zaytun moyi ichakda GLP-1 va GIP gormonlarining faol ajralishini kuchaytiribgina qolmay, balki bosh miyani hazm qilish a'zolari bilan bog'lovchi adashgan nervning signal yo'llarini ham faollashtirgan. Shuningdek, tajriba davomida glyukagon gormonining roli ham alohida e'tibor tortgan bo'lib, u GLP-1 bilan birgalikda glyukozaning keskin oshishini jilovlashga yordam bergan.
Tadqiqot mualliflarining ta'kidlashicha, aniqlangan bu biologik mexanizm mahsulotlarni iste'mol qilish ketma-ketligi qand darajasiga qanday ta'sir qilishini tushunishga yordam beradi. Shunga qaramay, hayvonlarda olingan natijalar insonlarda ham aynan shunday samaradorlik ko'rsatishini anglatmaydi. Odamlar uchun ta'sir darajasi, optimal miqdor va xavfsizlikni baholashga qaratilgan klinik sinovlar hali amalga oshirilishi kerakligi sababli, bu ish zaytun moyini to'g'ridan-to'g'ri diabet davosi sifatida tavsiya qilishga asos bo'la olmaydi.
Source: kun.uz